Begrippen
Burgers en Stoommachines
Klik op de begrippen om de uitleg te zien. De begrippen staan in alfabetische volgorde. Leertip: probeer zelf een begrip uit te leggen voordat je gaat kijken bij de uitleg.
--------------------------------------------------------------------------------------------------------
Klik op de begrippen om de uitleg te zien. De begrippen staan in alfabetische volgorde. Leertip: probeer zelf een begrip uit te leggen voordat je gaat kijken bij de uitleg.
--------------------------------------------------------------------------------------------------------
Cokes
Cokes (in de industrie wordt ook de spelling kooks
gebruikt) is het product van droge destillatie van
steenkolen bij temperaturen tussen de 900 en 1100 °C.
Confessionele partij
Onder een confessionele partij verstaat men een
politieke partij die zich baseert op een confessie,
dat wil zeggen een bepaalde godsdienstige
geloofsleer. De band met de confessie hoeft niet erg
strak te zijn om een dergelijke partij toch als
confessioneel aan te merken
Cultuurstelsel
Het cultuurstelsel was een systeem dat door Johannes
van den Bosch te Java (Nederlands-Indië) in 1830 werd
ingevoerd. Bij wijze van pacht moesten Javaanse
boeren, als de grond daarvoor geschikt was, 1/5 deel
van hun grond gebruiken voor gouvernements producten,
producten voor de Europese markt. Deze producten
waren onder meer indigo, koffie en suiker en werden
door de Nederlandsche Handel-Maatschappij in Europa
verkocht.
Grondwet
In het staatsrecht is een constitutie de grondslag
van een staat. Deze is vaak, maar niet altijd,
vastgelegd in een grondwet, een document waarin de
grondrechten en/of de werking van het politieke
stelsel in een bepaald land beschreven staan.
Industriële Revolutie
Onder industriële revolutie wordt de omschakeling van
handmatig naar machinaal vervaardigde goederen
verstaan.
De industriële revolutie begon na de 18e eeuw toen de uitvinding en vervolgens de toepassing van de stoommachine een enorme impuls gaf aan de ontwikkeling van de voorheen ambachtelijke en kleinschalige werkplaatsen tot grootschalige industrie. Door de groei tot grote fabrieken zakte de prijs van de producten enorm zodat steeds meer mensen zich deze konden veroorloven. Dit was een trendbreuk in vergelijking met vroegere tijden. Hiermee brak een belangrijke periode voor Europa en later de rest van de wereld aan.
De benaming 'revolutie' slaat op de relatief snelle ontwikkeling van nieuwe technieken en hun toepassing in de industrie in de 19e eeuw.
De industriële revolutie begon na de 18e eeuw toen de uitvinding en vervolgens de toepassing van de stoommachine een enorme impuls gaf aan de ontwikkeling van de voorheen ambachtelijke en kleinschalige werkplaatsen tot grootschalige industrie. Door de groei tot grote fabrieken zakte de prijs van de producten enorm zodat steeds meer mensen zich deze konden veroorloven. Dit was een trendbreuk in vergelijking met vroegere tijden. Hiermee brak een belangrijke periode voor Europa en later de rest van de wereld aan.
De benaming 'revolutie' slaat op de relatief snelle ontwikkeling van nieuwe technieken en hun toepassing in de industrie in de 19e eeuw.
Kinderarbeid
Van kinderarbeid is sprake als kinderen een
belangrijk deel van de dag (of nacht) betaald werk
verrichten. In de meeste landen wordt dit als in
strijd met de mensenrechten beschouwd, en gelden
strenge regels met betrekking tot de minimumleeftijd
van werkenden, en het maximum aantal werkuren voor
kinderen.
Kinderarbeid was ten tijde van de industriële revolutie zeer gebruikelijk, ook in Nederland. In 1874 diende het links-liberale kamerlid Samuel van Houten een wet op de kinderarbeid in, die bekend staat als het Kinderwetje van Van Houten. Deze wet moest een eind maken aan arbeid door kinderen jonger dan 12 jaar. Omdat de controle tekort schoot, veranderde er in de praktijk weinig.
Kinderarbeid was ten tijde van de industriële revolutie zeer gebruikelijk, ook in Nederland. In 1874 diende het links-liberale kamerlid Samuel van Houten een wet op de kinderarbeid in, die bekend staat als het Kinderwetje van Van Houten. Deze wet moest een eind maken aan arbeid door kinderen jonger dan 12 jaar. Omdat de controle tekort schoot, veranderde er in de praktijk weinig.
Liberalisme
Het liberalisme heeft als uitgangspunt de vrijheid
van het individu. Liberalen streven naar een
samenleving waarin burgers grote vrijheden genieten,
zoals de burgerrechten die het individu beschermen en
de macht van de staat en de kerk beperken. Ook
streeft het liberalisme naar een vrije markt waarin
de overheid zich terughoudend opstelt. Ander
speerpunt van het liberalisme is de scheiding van
kerk en staat (onder andere als voorwaarde voor
godsdienstige tolerantie). Ook willen liberalen dat
de staatsinrichting wordt vastgelegd in een grondwet
waarin ook de grondrechten van de burger staan.
Nationalisme
Extreme trots op je eigen volk en land
Nederlands-Indië
Nederlands-Indië was een Nederlandse kolonie (zie
Nederlandse koloniën) die het gebied omvatte wat nu
Indonesië is. De Nederlandse bezittingen stammen van
de VOC, die onder meer op Java en in de Molukken een
aantal eilanden, steden en gebieden bezat. Na de
opheffing van de VOC in 1798 gingen ze op de
toenmalige Bataafse Republiek over. Na 1800 werden de
gebieden officieel Nederlands-Indië. Deze naam komen
we echter in stukken van de VOC in de jaren 1620-1622
al tegen als 'Nederlandsch-India'.
Socialisme
Socialisme is een maatschappijvorm gebaseerd op
gelijkheid, sociale rechtvaardigheid en solidariteit,
of de verzamelnaam voor een verscheidenheid aan
politieke en ideologische stromingen die naar een
dergelijke maatschappij streven. Kerngedachte binnen
deze stromingen is dat het collectief, al dan niet
belichaamd door de staat, de hoogste
beslissingsbevoegdheid heeft over de verdeling van
macht en goederen. Het verschil tussen arm en rijk
wordt op deze manier kleiner.
Spinning Jenny
De Spinning Jenny is een spinmachine, die in 1764
werd uitgevonden door James Hargreaves.
De Spinning Jenny werd net als het spinnewiel met de hand aangedreven, maar had 8 spoelen en kon dus 16 draden tegelijk spinnen. Latere versies konden tot 130 draden aan.
De Spinning Jenny werd net als het spinnewiel met de hand aangedreven, maar had 8 spoelen en kon dus 16 draden tegelijk spinnen. Latere versies konden tot 130 draden aan.
Stoommachine
Een stoommachine is een soort motor (of, in bredere
zin een soort machine) die de energie van hete, onder
druk staande stoom voor een deel omzet in mechanische
arbeid. In het algemeen gebeurt dat door de stoom in
een of meer zuigers te laten expanderen en de
expansiearbeid op een vliegwiel over te brengen.
Thorbecke
Johan Rudolf Thorbecke (Zwolle, 14 januari 1798
— Den Haag, 4 juni 1872) was een Nederlands
staatsman van liberale signatuur en grondlegger van
de Nederlandse parlementaire democratie.
Kun je een begrip niet vinden? Zoek dan op Wikipedia.nl!
