Begrippen Burgers en Stoommachines
Klik op de begrippen om de uitleg te zien. De begrippen staan in alfabetische volgorde. Leertip: probeer zelf een begrip uit te leggen voordat je gaat kijken bij de uitleg.
--------------------------------------------------------------------------------------------------------

Cokes

Cokes (in de industrie wordt ook de spelling kooks gebruikt) is het product van droge destillatie van steenkolen bij temperaturen tussen de 900 en 1100 °C.

Confessionele partij

Onder een confessionele partij verstaat men een politieke partij die zich baseert op een confessie, dat wil zeggen een bepaalde godsdienstige geloofsleer. De band met de confessie hoeft niet erg strak te zijn om een dergelijke partij toch als confessioneel aan te merken

Cultuurstelsel

Het cultuurstelsel was een systeem dat door Johannes van den Bosch te Java (Nederlands-Indië) in 1830 werd ingevoerd. Bij wijze van pacht moesten Javaanse boeren, als de grond daarvoor geschikt was, 1/5 deel van hun grond gebruiken voor gouvernements producten, producten voor de Europese markt. Deze producten waren onder meer indigo, koffie en suiker en werden door de Nederlandsche Handel-Maatschappij in Europa verkocht.

Grondwet

In het staatsrecht is een constitutie de grondslag van een staat. Deze is vaak, maar niet altijd, vastgelegd in een grondwet, een document waarin de grondrechten en/of de werking van het politieke stelsel in een bepaald land beschreven staan.

Industriële Revolutie

Onder industriële revolutie wordt de omschakeling van handmatig naar machinaal vervaardigde goederen verstaan.
De industriële revolutie begon na de 18e eeuw toen de uitvinding en vervolgens de toepassing van de stoommachine een enorme impuls gaf aan de ontwikkeling van de voorheen ambachtelijke en kleinschalige werkplaatsen tot grootschalige industrie. Door de groei tot grote fabrieken zakte de prijs van de producten enorm zodat steeds meer mensen zich deze konden veroorloven. Dit was een trendbreuk in vergelijking met vroegere tijden. Hiermee brak een belangrijke periode voor Europa en later de rest van de wereld aan.
De benaming 'revolutie' slaat op de relatief snelle ontwikkeling van nieuwe technieken en hun toepassing in de industrie in de 19e eeuw.

Kinderarbeid

Van kinderarbeid is sprake als kinderen een belangrijk deel van de dag (of nacht) betaald werk verrichten. In de meeste landen wordt dit als in strijd met de mensenrechten beschouwd, en gelden strenge regels met betrekking tot de minimumleeftijd van werkenden, en het maximum aantal werkuren voor kinderen.
Kinderarbeid was ten tijde van de industriële revolutie zeer gebruikelijk, ook in Nederland. In 1874 diende het links-liberale kamerlid Samuel van Houten een wet op de kinderarbeid in, die bekend staat als het Kinderwetje van Van Houten. Deze wet moest een eind maken aan arbeid door kinderen jonger dan 12 jaar. Omdat de controle tekort schoot, veranderde er in de praktijk weinig.

Liberalisme

Het liberalisme heeft als uitgangspunt de vrijheid van het individu. Liberalen streven naar een samenleving waarin burgers grote vrijheden genieten, zoals de burgerrechten die het individu beschermen en de macht van de staat en de kerk beperken. Ook streeft het liberalisme naar een vrije markt waarin de overheid zich terughoudend opstelt. Ander speerpunt van het liberalisme is de scheiding van kerk en staat (onder andere als voorwaarde voor godsdienstige tolerantie). Ook willen liberalen dat de staatsinrichting wordt vastgelegd in een grondwet waarin ook de grondrechten van de burger staan.

Nationalisme

Extreme trots op je eigen volk en land

Nederlands-Indië

Nederlands-Indië was een Nederlandse kolonie (zie Nederlandse koloniën) die het gebied omvatte wat nu Indonesië is. De Nederlandse bezittingen stammen van de VOC, die onder meer op Java en in de Molukken een aantal eilanden, steden en gebieden bezat. Na de opheffing van de VOC in 1798 gingen ze op de toenmalige Bataafse Republiek over. Na 1800 werden de gebieden officieel Nederlands-Indië. Deze naam komen we echter in stukken van de VOC in de jaren 1620-1622 al tegen als 'Nederlandsch-India'.

Socialisme

Socialisme is een maatschappijvorm gebaseerd op gelijkheid, sociale rechtvaardigheid en solidariteit, of de verzamelnaam voor een verscheidenheid aan politieke en ideologische stromingen die naar een dergelijke maatschappij streven. Kerngedachte binnen deze stromingen is dat het collectief, al dan niet belichaamd door de staat, de hoogste beslissingsbevoegdheid heeft over de verdeling van macht en goederen. Het verschil tussen arm en rijk wordt op deze manier kleiner.

Spinning Jenny

De Spinning Jenny is een spinmachine, die in 1764 werd uitgevonden door James Hargreaves.
De Spinning Jenny werd net als het spinnewiel met de hand aangedreven, maar had 8 spoelen en kon dus 16 draden tegelijk spinnen. Latere versies konden tot 130 draden aan.

Stoommachine

Een stoommachine is een soort motor (of, in bredere zin een soort machine) die de energie van hete, onder druk staande stoom voor een deel omzet in mechanische arbeid. In het algemeen gebeurt dat door de stoom in een of meer zuigers te laten expanderen en de expansiearbeid op een vliegwiel over te brengen.

Thorbecke

Johan Rudolf Thorbecke (Zwolle, 14 januari 1798 — Den Haag, 4 juni 1872) was een Nederlands staatsman van liberale signatuur en grondlegger van de Nederlandse parlementaire democratie.
--------------------------------------------------------------------------------------------------------
Kun je een begrip niet vinden? Zoek dan op Wikipedia.nl!

images