Geschiedenisleraar.nl

De burgemeester is een bestuursfunctionaris op gemeentelijk niveau. Internationaal is er een verscheidenheid aan functies en macht die een burgemeester heeft.

Bestuursvorm waarbij het volk de baas is en stemt over bepaalde beslissingen.

De gemeenteraad is een groep van gekozen volksvertegenwoordigers binnen een gemeente. Zij controleert het gemeentebestuur (in Nederland: het college van B&W). Een lid van de gemeenteraad wordt gemeenteraadslid genoemd.

In het staatsrecht is een constitutie de grondslag van een staat. Deze is vaak, maar niet altijd, vastgelegd in een grondwet, een document waarin de grondrechten en/of de werking van het politieke stelsel in een bepaald land beschreven staan.

Een koningin is ófwel het vrouwelijke staatshoofd van een koninkrijk, ófwel de gemalin van de koning die die positie bekleedt. Om verwarring met de grondwettelijke titel "Koning" te voorkomen, wordt de gemaal van een vrouwelijk staatshoofd in Nederland geen koning genoemd, maar prins-gemaal.

Een motie is een uitspraak (in de meeste gevallen een verzoek) van een volksvertegenwoordiging (bijvoorbeeld de Gemeenteraad of Tweede Kamer) aan het dagelijks bestuur (bijvoorbeeld Gedeputeerde Staten van een provincie) om iets te doen of juist na te laten.

Een politieke partij is een vereniging of samenwerkingsverband van (al dan niet) gelijkgezinden welke zich wil bezighouden met het (al dan niet parlementair) besturen en/of het verbeteren van de staatkundige grondslagen van een gegeven geografisch gebied.

Kamerleden mogen voorstellen doen om wetsvoorstellen van de ministers aan te passen/veranderen.

Het budgetrecht is het recht van het parlement (Eerste en Tweede Kamer) in Nederland om wijzigingen inzake de Rijksbegroting goed of af te keuren. Via het budgetrecht wordt er over de begrotingsvoorstellen van het kabinet gestemd. Het budgetrecht is één van de vier rechten die vallen onder het recht op informatie.

Een parlementaire enquête is in Nederland een middel dat de Eerste en Tweede Kamer kunnen gebruiken om informatie over een bepaald onderwerp te verkrijgen. Het recht op parlementaire enquêtes is vastgelegd in de Nederlandse Grondwet (sinds 1848) en verder uitgewerkt in de Wet Parlementaire Enquête (1850). Getuigen kunnen onder ede worden gehoord door een parlementaire enquêtecommissie. Getuigen kunnen worden verplicht om op te komen dagen en gegijzeld worden wanneer zij weigeren te antwoorden.

Het recht van initiatief is het recht om een wetsvoorstel te doen.

Het recht van interpellatie is een recht van de Staten-Generaal. Het recht van interpellatie is één van de vier rechten die vallen onder het recht op informatie.
Voor discussies hebben de leden van de Staten-Generaal het recht van interpellatie. Dat is een uitnodiging tot debat aan een minister. Een debat gaat alleen door als een meerderheid van de Kamer dat wil – meestal is dat wel het geval. Tijdens een debat kunnen kamerleden moties indienen. Een motie is een oordeel over het beleid of een verzoek. Over een motie wordt altijd gestemd, maar zelfs als de motie een meerderheid haalt, is de minister niet verplicht zich er iets van aan te trekken.

Een verkiezing is een methode waarbij een aantal personen, de kiesgerechtigden, door middel van een stemming bepaalt aan wie een bepaalde functie, post of titel moet worden toegekend.

Het vragenrecht is een recht van de Nederlandse Staten-Generaal. Het vragenrecht is één van de vier rechten die vallen onder het recht op informatie.
Het vragenrecht kennen we als de zogenoemde kamervragen. Alle kamerleden kunnen ministers vragen stellen, dat kan schriftelijk of mondeling. Vragen mogen in principe niet tot een debat leiden, het gaat alleen om het verkrijgen van informatie. Een vraag kan wel eens tot een debat leiden, maar zo'n debat moet dan apart worden aangevraagd. Veel kamervragen worden vandaag de dag gesteld naar aanleiding van publicaties in de media.

Een wethouder is een openbaar bestuurder binnen een Nederlandse gemeente. Voor een groot deel is de functie van wethouder te vergelijken met andere politieke ambtdragers in casu de functie van minister in de landelijke politiek en van gedeputeerde in de provinciale politiek.