Spoetnik en Flopnik
22/01/07 18:14 Opgeslagen in: Geschiedenis
(2007)
Op 4 oktober 1957 werd de Russische satelliet
Spoetnik in een baan om de aarde geschoten. Met de
lancering van de Spoetnik, Russisch voor
medereiziger, belandde de mensheid in het
ruimtetijdperk. De wereld was in shock. Niemand had
geloofd dat de Russen de techniek hadden een
ruimteraket te bouwen, zeker de Amerikanen niet. Na
de Tweede Wereldoorlog (1939-1945) begon een oorlog
zonder daadwerkelijk geweld. Dit was de Koude Oorlog.
De Koude Oorlog zou de wereld ongeveer 40 jaar lang
verdelen in twee kampen, het kamp van het vrije
Westen en het kamp van het communistische Oosten. Van
de vrije Westerse landen was Amerika de machtigste,
van de communistische landen was Rusland, of zoals
men toen zei de Sovjetunie de sterkste. De Amerikanen
waren bang dat het Russische communisme de wereld zou
veroveren. Rusland was bevreesd dat het Amerikaanse
kapitalisme zou overwinnen.
De Koude Oorlog was een oorlog die niet werd beslist door degene die de ander vernietigde, maar door degene die kon laten zien aan de ander dat hij machtigere wapens had en technologisch voor lag. Het gevolg was dat de twee grootmachten na de Tweede Wereldoorlog een wapenwedloop creëerden die zou duren tot 1991. Het ging erom wie de meeste atoombommen en de beste wapens had. Naast een wapenwedloop was er ook een wedloop op een ander terrein, de ruimtevaart. Hierbij draaide het om wie als eerste met een raket de ruimte kon bereiken.
Deze ‘ruimterace’ was belangrijk omdat de grootmachten daarmee aan de wereld konden laten zien wie de machtigste was. De ruimterace was voor beiden een prestigeproject. Toen de Russische raket met aan boord de satelliet ‘de Spoetnik’ eenmaal gelanceerd was, werd het de Amerikanen in een klap duidelijk dat de Russen een voorsprong hadden genomen. De wereld had gezien hoe machtig de Russische techniek was en dat de Amerikanen achter liepen. Amerika werd in zijn hemd gezet.
Wat is nu het verhaal achter de ruimterace? De geschiedenis van de ruimtevaart begint niet in Rusland of Amerika, maar in het Duitsland van Adolf Hitler, de gruwelijke nazi dictator. In 1945 was na 6 jaar oorlog de Tweede Wereldoorlog teneinde, Nazi-Duitsland was verslagen. De Duitsers hadden op het eind van de oorlog, toen zij al bijna verslagen waren, alles op alles gezet om een superwapen te maken waarmee zij het tij konden keren. Dit superwapen was de V-2 raket(Vergeldingswapen nr. 2). De meest briljante Duitse wetenschapper die zich met de ontwikkeling van de raket bezig hield was Werner von Braun. Werner von Braun werkte dan wel voor Hitler, een nazi was hij niet. Hij zag zichzelf als wetenschapper. Werner von Braun wilde eigenlijk geen militaire raket maken, maar een ruimteraket. Toch bouwde hij de V-2, omdat hij hierdoor met zijn grootste passie, raketten, bezig kon zijn. De V-2 werkte beter dan verwacht. De raket werd vanuit Nederland en België naar Engeland geschoten waar hij volgeladen met springstof tot ontploffing kwam en veel slachtoffers maakte.
Gelukkig had Hitler dit wapen niet eerder in de oorlog, want daarmee zou hij wel eens gewonnen kunnen hebben. Nu was het te laat, de Russen en Amerikanen hadden Duitsland al in de tang. De Amerikanen kwamen vanuit het Westen en de Russen vanuit het Oosten. Beide landen probeerden het eerst bij de raketbasis van Werner von Braun te komen. De ruimterace begon dus eigenlijk niet in Amerika of Rusland, maar in Duitsland. Want wie er het eerst bij de raketbasis was kon de wetenschappers, die alle kennis hadden, gevangennemen en daardoor een belangrijke voorsprong nemen. De Russen leken te winnen, want zij waren het eerst bij de raketbasis. Maar wat bleek, Werner von Braun en zijn beste wetenschappers waren al gevlucht in de richting van de Amerikanen en hadden zich aan hen overgegeven. Het was dus Amerika die de eerste slag had gewonnen.
Toch was het Rusland die de eerste raket de ruimte in schoot en daarmee de wereld verbijsterde. Hoe kon dit? Wel, in de eerste plaats draaide het bouwen van een ruimteraket om geld. Geld was er genoeg in Amerika, dit was ook de reden dat Werner von Braun zich aan de Amerikanen had overgegeven. Met dat geld kon hij namelijk geavanceerde ruimteraketten bouwen, zo redeneerde hij. Von Braun werd in Amerika leider van een van de laboratoriums die zich bezig hield met het ontwikkelen van ruimteraketten. Toch kwam Werner von Braun van een koude kermis thuis. Het geld dat beschikbaar was in Amerika ging in veel mindere mate naar de ruimtevaart dan hij gehoopt had. De Amerikaanse overheid vond militaire projecten, die een belangrijke rol speelden in de wapenwedloop, belangrijker dan de projecten voor de ruimterace. Zo gaf Amerika veel geld uit aan een ultralicht spionagevliegtuig, de U-2. Dit vliegtuig kon op grote hoogte, buiten het bereik van afweergeschut, boven Rusland vliegen en nauwkeurige spionagefoto’s maken.
De Amerikaanse overheid had zich zo sterk geconcentreerd op de wapenwedloop dat zij zich niet goed bewust waren van hoe ver de Russen eigenlijk al waren in de ruimterace. Ook hadden zij zich niet goed bedacht welke schok het zou geven bij de wereld, als niet Amerika, maar Rusland als eerste de ruimte zou bereiken. Zij zagen de psychologische schok bij het volk niet aankomen. De Russen daarentegen, gaven wel veel geld uit aan hun ruimteproject. Zij zagen het psychologische voordeel van het winnen van de ruimterace wel. Het is ironisch dat Werner von Braun dacht dat Amerika het meeste geld zou hebben voor raketten, terwijl het bleek dat het eigenlijk veel armere Rusland juist veel geld stak in de ruimtevaart.
Zoals door de Russen al voorspeld, was de schok bij de Amerikaanse bevolking en de rest van de wereld groot toen Rusland als eerste de ruimte bereikte. De Amerikanen konden dit niet over hun kant laten gaan. Zij moesten en zouden bewijzen dat ook zij een raket de ruimte in konden schieten. Tot ieders verassing gaf de Amerikaanse overheid niet het laboratorium van Werner von Braun, de man met de meeste kennis en ervaring, maar een ander ruimtevaartlaboratorium de opdracht zo snel mogelijk een raket te bouwen die de ruimte kon bereiken. Dit was vragen om problemen. Het lab dat de raket moest bouwen stond onder grote tijdsdruk om te presteren, maar was nog niet half zo ver als Werner von Braun. De raket was binnen korte tijd klaar, zo beweerde het lab en de Amerikaanse overheid stelde een lanceerdatum vast. De lancering kwam live op TV. Toen het moment daar was en de raket voor duizenden kijkers ontstoken werd voltrok zich een ramp. De raket spuwde vlammen en…..kantelde, viel om en explodeerde. Iedereen was verbijsterd. Amerika had gefaald terwijl het de Russen was gelukt. Hoe kon dit gebeuren? De kranten schreven dat het Amerikaanse gevaarte een ‘flopnik’ was.
Toen Werner von Braun de flop zag gebeuren, dacht hij bij zichzelf dat het niet lang meer zou duren voor ze hem de opdracht zouden geven voor het lanceren van een nieuwe raket. Hij had gelijk, binnen een paar weken hing de Amerikaanse overheid aan de telefoon om hem te vragen de raket te maken die wel de ruimte zou halen. Binnen de kortste keren had Werner von Braun de raket af. De lancering geschiedde en het was een groot succes. Niet alleen bereikte de raket de ruimte, het was een technologisch hoogstandje waar de Russen niet aan konden tippen. Uiteindelijk was het de Amerikanen toch gelukt een raket de ruimte in te sturen, dankzij de Duitse wetenschapper Werner von Braun.
(Door: Dennis Wacht)
De Koude Oorlog was een oorlog die niet werd beslist door degene die de ander vernietigde, maar door degene die kon laten zien aan de ander dat hij machtigere wapens had en technologisch voor lag. Het gevolg was dat de twee grootmachten na de Tweede Wereldoorlog een wapenwedloop creëerden die zou duren tot 1991. Het ging erom wie de meeste atoombommen en de beste wapens had. Naast een wapenwedloop was er ook een wedloop op een ander terrein, de ruimtevaart. Hierbij draaide het om wie als eerste met een raket de ruimte kon bereiken.
Deze ‘ruimterace’ was belangrijk omdat de grootmachten daarmee aan de wereld konden laten zien wie de machtigste was. De ruimterace was voor beiden een prestigeproject. Toen de Russische raket met aan boord de satelliet ‘de Spoetnik’ eenmaal gelanceerd was, werd het de Amerikanen in een klap duidelijk dat de Russen een voorsprong hadden genomen. De wereld had gezien hoe machtig de Russische techniek was en dat de Amerikanen achter liepen. Amerika werd in zijn hemd gezet.
Wat is nu het verhaal achter de ruimterace? De geschiedenis van de ruimtevaart begint niet in Rusland of Amerika, maar in het Duitsland van Adolf Hitler, de gruwelijke nazi dictator. In 1945 was na 6 jaar oorlog de Tweede Wereldoorlog teneinde, Nazi-Duitsland was verslagen. De Duitsers hadden op het eind van de oorlog, toen zij al bijna verslagen waren, alles op alles gezet om een superwapen te maken waarmee zij het tij konden keren. Dit superwapen was de V-2 raket(Vergeldingswapen nr. 2). De meest briljante Duitse wetenschapper die zich met de ontwikkeling van de raket bezig hield was Werner von Braun. Werner von Braun werkte dan wel voor Hitler, een nazi was hij niet. Hij zag zichzelf als wetenschapper. Werner von Braun wilde eigenlijk geen militaire raket maken, maar een ruimteraket. Toch bouwde hij de V-2, omdat hij hierdoor met zijn grootste passie, raketten, bezig kon zijn. De V-2 werkte beter dan verwacht. De raket werd vanuit Nederland en België naar Engeland geschoten waar hij volgeladen met springstof tot ontploffing kwam en veel slachtoffers maakte.
Gelukkig had Hitler dit wapen niet eerder in de oorlog, want daarmee zou hij wel eens gewonnen kunnen hebben. Nu was het te laat, de Russen en Amerikanen hadden Duitsland al in de tang. De Amerikanen kwamen vanuit het Westen en de Russen vanuit het Oosten. Beide landen probeerden het eerst bij de raketbasis van Werner von Braun te komen. De ruimterace begon dus eigenlijk niet in Amerika of Rusland, maar in Duitsland. Want wie er het eerst bij de raketbasis was kon de wetenschappers, die alle kennis hadden, gevangennemen en daardoor een belangrijke voorsprong nemen. De Russen leken te winnen, want zij waren het eerst bij de raketbasis. Maar wat bleek, Werner von Braun en zijn beste wetenschappers waren al gevlucht in de richting van de Amerikanen en hadden zich aan hen overgegeven. Het was dus Amerika die de eerste slag had gewonnen.
Toch was het Rusland die de eerste raket de ruimte in schoot en daarmee de wereld verbijsterde. Hoe kon dit? Wel, in de eerste plaats draaide het bouwen van een ruimteraket om geld. Geld was er genoeg in Amerika, dit was ook de reden dat Werner von Braun zich aan de Amerikanen had overgegeven. Met dat geld kon hij namelijk geavanceerde ruimteraketten bouwen, zo redeneerde hij. Von Braun werd in Amerika leider van een van de laboratoriums die zich bezig hield met het ontwikkelen van ruimteraketten. Toch kwam Werner von Braun van een koude kermis thuis. Het geld dat beschikbaar was in Amerika ging in veel mindere mate naar de ruimtevaart dan hij gehoopt had. De Amerikaanse overheid vond militaire projecten, die een belangrijke rol speelden in de wapenwedloop, belangrijker dan de projecten voor de ruimterace. Zo gaf Amerika veel geld uit aan een ultralicht spionagevliegtuig, de U-2. Dit vliegtuig kon op grote hoogte, buiten het bereik van afweergeschut, boven Rusland vliegen en nauwkeurige spionagefoto’s maken.
De Amerikaanse overheid had zich zo sterk geconcentreerd op de wapenwedloop dat zij zich niet goed bewust waren van hoe ver de Russen eigenlijk al waren in de ruimterace. Ook hadden zij zich niet goed bedacht welke schok het zou geven bij de wereld, als niet Amerika, maar Rusland als eerste de ruimte zou bereiken. Zij zagen de psychologische schok bij het volk niet aankomen. De Russen daarentegen, gaven wel veel geld uit aan hun ruimteproject. Zij zagen het psychologische voordeel van het winnen van de ruimterace wel. Het is ironisch dat Werner von Braun dacht dat Amerika het meeste geld zou hebben voor raketten, terwijl het bleek dat het eigenlijk veel armere Rusland juist veel geld stak in de ruimtevaart.
Zoals door de Russen al voorspeld, was de schok bij de Amerikaanse bevolking en de rest van de wereld groot toen Rusland als eerste de ruimte bereikte. De Amerikanen konden dit niet over hun kant laten gaan. Zij moesten en zouden bewijzen dat ook zij een raket de ruimte in konden schieten. Tot ieders verassing gaf de Amerikaanse overheid niet het laboratorium van Werner von Braun, de man met de meeste kennis en ervaring, maar een ander ruimtevaartlaboratorium de opdracht zo snel mogelijk een raket te bouwen die de ruimte kon bereiken. Dit was vragen om problemen. Het lab dat de raket moest bouwen stond onder grote tijdsdruk om te presteren, maar was nog niet half zo ver als Werner von Braun. De raket was binnen korte tijd klaar, zo beweerde het lab en de Amerikaanse overheid stelde een lanceerdatum vast. De lancering kwam live op TV. Toen het moment daar was en de raket voor duizenden kijkers ontstoken werd voltrok zich een ramp. De raket spuwde vlammen en…..kantelde, viel om en explodeerde. Iedereen was verbijsterd. Amerika had gefaald terwijl het de Russen was gelukt. Hoe kon dit gebeuren? De kranten schreven dat het Amerikaanse gevaarte een ‘flopnik’ was.
Toen Werner von Braun de flop zag gebeuren, dacht hij bij zichzelf dat het niet lang meer zou duren voor ze hem de opdracht zouden geven voor het lanceren van een nieuwe raket. Hij had gelijk, binnen een paar weken hing de Amerikaanse overheid aan de telefoon om hem te vragen de raket te maken die wel de ruimte zou halen. Binnen de kortste keren had Werner von Braun de raket af. De lancering geschiedde en het was een groot succes. Niet alleen bereikte de raket de ruimte, het was een technologisch hoogstandje waar de Russen niet aan konden tippen. Uiteindelijk was het de Amerikanen toch gelukt een raket de ruimte in te sturen, dankzij de Duitse wetenschapper Werner von Braun.
(Door: Dennis Wacht)