Merry Christmas: Kerst in De Grote Oorlog

Onlangs verscheen de film Merry Christmas op DVD. Het verhaal gaat over het bijzondere kerstfeest tijdens de Eerste Wereldoorlog, dat door de strijdende troepen aan het front werd gevierd.

De aanzet hiertoe geven uitgerekend de Duitsers, die de oorlog in augustus begonnen waren. Borden worden omhoog gehouden, eerst door hen en dan door hun vijanden: frohe weihnachten, merry christmas, we not fight, you not fight ... Het nieuws van de ‘vrede’ in Vlaanderen verspreidt zich als een lopend vuurtje door de loopgraven; men legt de wapens neer en gaat samen kerstmis vieren. Kerstbomen worden neergezet in het niemandsland. De kaarsjes ontbreken niet. De vijanden zingen kerstliederen, de woorden ‘peace’, ‘Frieden’ en ‘paix’ zijn te horen.

De volgende dag worden de doden, die al wekenlang in het niemandsland liggen, in gezamenlijk gebed naar eeuwige rustplaatsen gebracht.

En men ruilt tabak, pijpen, plumpudding, sigaren, rum, vaten bier, schnaps en wijn. De mannen tonen elkaar foto’s van hun familieleden, praten over heimwee, en dat de oorlog maar snel voorbij mag zijn. Er wordt zelfs gevoetbald.

De legerleiders, ver verwijderd van elk schot in hun generaalsstaven, worden echter onrustig van deze vrede. Er dreigt een vrede te groeien van onderop, tegen de wil van bovenaf. Zij dreigen daarom met strafmaatregelen en geven het bevel om weer te gaan schieten. Op de derde dag gebeurt dat dan ook: de bloedige slachtpartij begint van voren af aan. De oorlog zou nog jaren duren en rond negen miljoen mensen het leven gaan kosten.

Het ‘wonder in niemandsland’ van Kerstmis 1914 is tot op heden in geen oorlog meer voorgekomen.

In 1982 nam voormalige Beatle Paul McCartney het nummer Pipes of Peace op. In de kerst van 1983 werd dit een grote hit, met name in Groot-Brittannië. De titel slaat o.a. op het gebruik van blaasinstrumenten/doedelzak voor het maken van militaire nummers (marsmuziek). In 2003 verscheen het boek De kleine vrede in De Grote Oorlog van Michael Jürgs. Dit boek gaat dieper in op deze bijzondere gebeurtenis.

Van deze gebeurtenis is een praktische opdracht gemaakt die hier te vinden is.

Meer informatie:

Trailer Merry Christmas
Merry Christmas (officiële site)

(Door: Jan-Wolter Smit)