Op 22 november 2006 worden er verkiezingen gehouden voor de Tweede Kamer. In de aanloop naar de verkiezingen houden alle media én politici de peilingen nauwlettend in de gaten. Welke partij gaat winnen en welke verliezen? Het lijkt erop of de verkiezingen al in de peilingen zijn gewonnen of verloren.

Uiteraard is de uitslag van de verkiezingen pas 's avonds bekend, maar toch hebben die peilingen meestal wel een klein beetje gelijk. Of beter gezegd: de peilingen kunnen de uitslag sturen. Dit heet het 'bandwagoneffect'. In het Nederlands vertaalt is een bandwagon, een wagen waar de muziekband op staat. Daar loopt iedereen achteraan en het liefst zouden we erop willen springen. Om erbij te horen. En dat is nu precies wat er met het bandwagoneffect wordt bedoeld: kuddegedrag. De mensen willen meelopen met degenen die het goed doen. Zo ook in de peilingen. Doet een partij het goed in de peilingen, dan ga je daarop stemmen om erbij te horen. Dit effect was duidelijk te zien bij de Tweede Kamer-verkiezingen van 2002 en Pim Fortuijn. Maar ook bij de gemeenteraadsverkiezingen van 2006 en de PvdA was dit sterk aanwezig.

Een partij die hoog staat in de peilingen is een winnaar, en wie wil er nu niet bij een winnaar horen. Op dit moment stijgt in de peilingen het CDA. Na een periode van negatieve aandacht, trekt de partij bij in de peilingen. De (zwevende) kiezer ziet dit en denkt: daar stem ik straks op. Het bandwagoneffect doet zijn werk. En meestal heeft dit dan ook effect op de verkiezingsuitslag. De inhoudelijke reden voor dit stemgedrag is dan dus eigenlijk door andere mensen ingegeven. Vooral om deze reden gaan er steeds meer stemmen op om terughoudend met peilingen in de week voor de verkiezingen te zijn.

Meer informatie:

Totaaloverzicht Peilingen
Peilingen van Maurice de Hond
Peilingen van Interview/NSS/Nova