(Klik op < > om te navigeren)
'René Descartes werd vergiftigd'
Toetanchamon stierf aan malaria
Prehistorische mens gebruikte drugs
Nucleaire aanval bedreigde kopje thee
Identiteit Mona Lisa eindelijk bekend
Vonnis Marinus van der Lubbe vernietigd
Oud, 'Nederlands' schip gevonden
Spoetnik en Flopnik
Churchill overwoog gekleurd
‘uitschot’ te weren
Champagne van Hitler geveild
NIOD maakt canon over bezetting
Verfilming Von Stauffenberg-aanslag verschijnt in
2008
Hunebedbouwers voerden schedelboringen uit
Doek valt voor Lijst Pim Fortuyn
Vikingschat gevonden in Noord-Engeland
Egyptologen: Hatsjepsoets mummie is gevonden
Portrettist Willem van Oranje aan vergetelheid
ontrukt
De valse botten van Jeanne d'Arc
Vloot VOC groter dan gedacht
Hitler raakt mogelijk Duitse nationaliteit kwijt
2007: Het jaar van Michiel Adriaansz de Ruyter
De dukdalf: protest tegen een bezetter
Eeuwenlange omhelzing
Huizen van bouwers Stonehenge ontdekt
Romeinse grensweg ontdekt bij Houten
'René
Descartes werd vergiftigd'
René Descartes is niet, zoals al 360 jaar wordt aangenomen, gestorven aan de gevolgen van longontsteking. De Franse filosoof en wiskundige is met opzet vergiftigd. Dat zegt een Duitse onderzoeker van de Universiteit van Erlingen.
Wetenschapper Theodor Ebert verrichtte meer dan een jaar onderzoek in Franse en Zweedse archieven om tot zijn conclusie te komen, zo schrijft The Guardian.
Descartes overleed op 11 februari 1650 in Stockholm, volgens de geschiedschrijving aan de gevolgen van een longontsteking. Het lichaam van de invloedrijke denker zou niet zijn opgewassen tegen de Scandinavische kou.
Ebert vond tijdens zijn speurtocht echter een notitie waarin de arts van Descartes melding maakt van -vermoedelijk- bloed in de urine van de filosoof.
"Bloed in de urine is geen symptoom van longontsteking, wel van arseenvergiftiging", aldus Ebert die bovendien weet te melden dat Descartes zijn dokter vroeg om een braakmiddel. "Welke andere conclusie kun je dan trekken dan dat Descartes, die medisch zeer goed was onderlegd, geloofde dat hij was vergiftigd?"
Dader zou volgens Ebert een katholieke priester met de naam Jacques Viogué zijn, die niet kon leven met Descartes' theologische ideeën.
René Descartes (1596 - 1650) is de meest invloedrijke denker van zijn tijd. Hij hield zich niet alleen met filosofie, maar ook met wiskunde en natuurkunde bezig. Hij is de grondlegger van onder meer de analytische meetkunde en geldt algemeen als het beginpunt van de 'moderne filosofie'. Beroemd is zijn filosofische leus 'ik denk dus ik ben' (Cogito ergo sum).
Bron: NU.nl
René Descartes is niet, zoals al 360 jaar wordt aangenomen, gestorven aan de gevolgen van longontsteking. De Franse filosoof en wiskundige is met opzet vergiftigd. Dat zegt een Duitse onderzoeker van de Universiteit van Erlingen.
Wetenschapper Theodor Ebert verrichtte meer dan een jaar onderzoek in Franse en Zweedse archieven om tot zijn conclusie te komen, zo schrijft The Guardian.
Descartes overleed op 11 februari 1650 in Stockholm, volgens de geschiedschrijving aan de gevolgen van een longontsteking. Het lichaam van de invloedrijke denker zou niet zijn opgewassen tegen de Scandinavische kou.
Ebert vond tijdens zijn speurtocht echter een notitie waarin de arts van Descartes melding maakt van -vermoedelijk- bloed in de urine van de filosoof.
"Bloed in de urine is geen symptoom van longontsteking, wel van arseenvergiftiging", aldus Ebert die bovendien weet te melden dat Descartes zijn dokter vroeg om een braakmiddel. "Welke andere conclusie kun je dan trekken dan dat Descartes, die medisch zeer goed was onderlegd, geloofde dat hij was vergiftigd?"
Dader zou volgens Ebert een katholieke priester met de naam Jacques Viogué zijn, die niet kon leven met Descartes' theologische ideeën.
René Descartes (1596 - 1650) is de meest invloedrijke denker van zijn tijd. Hij hield zich niet alleen met filosofie, maar ook met wiskunde en natuurkunde bezig. Hij is de grondlegger van onder meer de analytische meetkunde en geldt algemeen als het beginpunt van de 'moderne filosofie'. Beroemd is zijn filosofische leus 'ik denk dus ik ben' (Cogito ergo sum).
Bron: NU.nl
Toetanchamon
stierf aan malaria
De legendarische Egyptische farao Toetanchamon stierf aan malaria. Dat hebben wetenschappers uit Egypte, Italië en Duitsland dinsdag bekendgemaakt.
Ze hadden vorig jaar de mummie van de farao gescand en zijn DNA afgenomen.
Uit het genetisch onderzoek is gebleken dat Toetanchamon was besmet door de plasmodium falciparum, de parasiet die de dodelijke ziekte malaria veroorzaakt.
De farao had bovendien een aantal erfelijke aandoeningen. Zijn linkervoet was een klompvoet en aan zijn rechtervoet had hij te weinig tenen.
Bovendien leed hij aan de ziekte van Köhler, een groeistoornis waardoor voetbotjes afsterven.
Door alle ziektes had Toetanchamon nauwelijks weerstand tegen de malariabesmetting, aldus de onderzoekers. Bovendien had hij waarschijnlijk kort voor zijn dood een been gebroken door een val.
Het onderzoek heeft ook de stamboom van Toetanchamon duidelijk gemaakt. Hij blijkt de zoon van zijn voorganger, farao Achnaton, en diens zus te zijn.
Toetanchamon zelf verwekte twee dochters, maar die stierven nog in de baarmoeder.
Farao Toetanchamon leidde het oude Egypte van 1333 tot 1324 voor Christus. Toen hij stierf, was hij pas 19 jaar oud.
De bevindingen worden woensdag gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Journal of the American Medical Association.
In Nederland zendt de digitale zender Discovery World op 23 en 30 mei een tweedelige documentaire over het onderzoek uit, aldus een woordvoerster.
Bron: Nu.nl
De legendarische Egyptische farao Toetanchamon stierf aan malaria. Dat hebben wetenschappers uit Egypte, Italië en Duitsland dinsdag bekendgemaakt.
Ze hadden vorig jaar de mummie van de farao gescand en zijn DNA afgenomen.
Uit het genetisch onderzoek is gebleken dat Toetanchamon was besmet door de plasmodium falciparum, de parasiet die de dodelijke ziekte malaria veroorzaakt.
De farao had bovendien een aantal erfelijke aandoeningen. Zijn linkervoet was een klompvoet en aan zijn rechtervoet had hij te weinig tenen.
Bovendien leed hij aan de ziekte van Köhler, een groeistoornis waardoor voetbotjes afsterven.
Door alle ziektes had Toetanchamon nauwelijks weerstand tegen de malariabesmetting, aldus de onderzoekers. Bovendien had hij waarschijnlijk kort voor zijn dood een been gebroken door een val.
Het onderzoek heeft ook de stamboom van Toetanchamon duidelijk gemaakt. Hij blijkt de zoon van zijn voorganger, farao Achnaton, en diens zus te zijn.
Toetanchamon zelf verwekte twee dochters, maar die stierven nog in de baarmoeder.
Farao Toetanchamon leidde het oude Egypte van 1333 tot 1324 voor Christus. Toen hij stierf, was hij pas 19 jaar oud.
De bevindingen worden woensdag gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Journal of the American Medical Association.
In Nederland zendt de digitale zender Discovery World op 23 en 30 mei een tweedelige documentaire over het onderzoek uit, aldus een woordvoerster.
Bron: Nu.nl
Prehistorische
mens gebruikte drugs
Archeologen in het Caribisch gebied hebben prehistorische schalen en pijpen ontdekt, waarmee oermensen waarschijnlijk geestverruimende middelen inhaleerden.
De uitrustingen van de prehistorische 'drugsgebruikers' zijn gevonden op het Caribische eiland Carriacou. De schalen en pijpen werden gemaakt in de periode 100 tot 400 voor Christus. Vermoedelijk gebruikten Zuid-Amerikaanse stammen het aardewerk destijds om cohoba op te snuiven, een drug die kan worden gemaakt van de bonen van de plantensoort mimosa.
Onderzoekers van het University College in Londen en de Amerikaanse North Carolina State University komen tot die conclusie in een artikel in het wetenschappelijke tijdschrift Journal of Archaeological Science.
Archeologen hebben al eerder indirecte aanwijzingen gevonden voor drugsgebruik in de prehistorie. Zo zijn bij verschillende opgravingen in Europa hennepzaden gevonden. Ook bizarre schilderingen in grotten wijzen op het gebruik van geestverruimende middelen.
"Maar deze schalen zijn het eerste fysieke bewijs voor de theorie", zo verklaart hoofdonderzoeker Scott Fitzpatrick op de Amerikaanse wetenschapssite EurekAlert. "Onze testen wijzen uit dat het gaat om aardewerk dat zeer waarschijnlijk werd gebruikt om hallucinogene substanties te inhaleren."
Over de functie van de prehistorische drugs lopen de meningen van historici uiteen. Zo gelooft Fitzpatrick dat de schalen en buizen werden gebruikt bij religieuze rituelen. De oermensen gaven het aardewerk volgens hem door van generatie op generatie. "De schalen zijn waarschijnlijk op Carriacou terechtgekomen toen dat eiland werd gekoloniseerd, maar ze zijn mogelijk al honderden jaren eerder gemaakt."
Andere wetenschappers vermoeden dat prehistorische mensen drugs gebruikten om op de been te blijven bij hun werk op het land. "Drugsgebruik was aan de orde van de dag in veel vroege zelfvoorzienende samenlevingen", aldus Richard Davenport-Hines in de Britse krant The Times. "Het was simpelweg de enige manier om de lange werkdagen op het land door te komen in de brandende zon."
Bron: NU.nl
Archeologen in het Caribisch gebied hebben prehistorische schalen en pijpen ontdekt, waarmee oermensen waarschijnlijk geestverruimende middelen inhaleerden.
De uitrustingen van de prehistorische 'drugsgebruikers' zijn gevonden op het Caribische eiland Carriacou. De schalen en pijpen werden gemaakt in de periode 100 tot 400 voor Christus. Vermoedelijk gebruikten Zuid-Amerikaanse stammen het aardewerk destijds om cohoba op te snuiven, een drug die kan worden gemaakt van de bonen van de plantensoort mimosa.
Onderzoekers van het University College in Londen en de Amerikaanse North Carolina State University komen tot die conclusie in een artikel in het wetenschappelijke tijdschrift Journal of Archaeological Science.
Archeologen hebben al eerder indirecte aanwijzingen gevonden voor drugsgebruik in de prehistorie. Zo zijn bij verschillende opgravingen in Europa hennepzaden gevonden. Ook bizarre schilderingen in grotten wijzen op het gebruik van geestverruimende middelen.
"Maar deze schalen zijn het eerste fysieke bewijs voor de theorie", zo verklaart hoofdonderzoeker Scott Fitzpatrick op de Amerikaanse wetenschapssite EurekAlert. "Onze testen wijzen uit dat het gaat om aardewerk dat zeer waarschijnlijk werd gebruikt om hallucinogene substanties te inhaleren."
Over de functie van de prehistorische drugs lopen de meningen van historici uiteen. Zo gelooft Fitzpatrick dat de schalen en buizen werden gebruikt bij religieuze rituelen. De oermensen gaven het aardewerk volgens hem door van generatie op generatie. "De schalen zijn waarschijnlijk op Carriacou terechtgekomen toen dat eiland werd gekoloniseerd, maar ze zijn mogelijk al honderden jaren eerder gemaakt."
Andere wetenschappers vermoeden dat prehistorische mensen drugs gebruikten om op de been te blijven bij hun werk op het land. "Drugsgebruik was aan de orde van de dag in veel vroege zelfvoorzienende samenlevingen", aldus Richard Davenport-Hines in de Britse krant The Times. "Het was simpelweg de enige manier om de lange werkdagen op het land door te komen in de brandende zon."
Bron: NU.nl
Nucleaire
aanval bedreigde kopje thee
De Britse overheid was in de jaren '50 bang dat een grootschalig atoomaanval voor een enorm tekort zou zorgen aan... thee.
De schaarste aan het nationale drankje zou "zeer ernstig" zijn, aldus een zondag openbaar gemaakt geheim document uit de jaren '50.
In het geval van een aanval zou driekwart van de voorraden verloren kunnen gaan en thee op streng rantsoen moeten.
Per hoofd van de bevolking zou er waarschijnlijk niet meer dan een paar gram thee overblijven, aldus de bezorgde regering. "Er is nog geen bevredigende oplossing gevonden."
Dagelijks worden in het Verenigd Koningkrijk 165 miljoen kopjes thee gedronken, tegen 70 miljoen kopjes koffie. De theetraditie was tijdens de Tweede Wereldoorlog volgens toenmalig premier Winston Churchill "voor soldaten belangrijker dan munitie"
Bron: NU.nl
De Britse overheid was in de jaren '50 bang dat een grootschalig atoomaanval voor een enorm tekort zou zorgen aan... thee.
De schaarste aan het nationale drankje zou "zeer ernstig" zijn, aldus een zondag openbaar gemaakt geheim document uit de jaren '50.
In het geval van een aanval zou driekwart van de voorraden verloren kunnen gaan en thee op streng rantsoen moeten.
Per hoofd van de bevolking zou er waarschijnlijk niet meer dan een paar gram thee overblijven, aldus de bezorgde regering. "Er is nog geen bevredigende oplossing gevonden."
Dagelijks worden in het Verenigd Koningkrijk 165 miljoen kopjes thee gedronken, tegen 70 miljoen kopjes koffie. De theetraditie was tijdens de Tweede Wereldoorlog volgens toenmalig premier Winston Churchill "voor soldaten belangrijker dan munitie"
Bron: NU.nl
Identiteit
Mona Lisa eindelijk bekend
Onderzoekers aan de universiteit van Heidelberg in Duitsland hebben ontdekt wie model heeft gestaan voor het wereldberoemde portret van de Italiaanse kunstenaar Leonardo da Vinci. Volgens de directeur van de universiteitsbibliotheek is het bewijs gevonden in een van de werken van Cicero.
Daarin schreef de vriend van Da Vinci, Agostino Vespucci, in het jaar 1503 dat Da Vinci bezig was met een portret van Lisa del Giocondo, de vrouw van de Florentijnse koopman Francesco del Giocondo. Door de ontdekking bestaat er geen twijfel meer rondom de identiteit van de Mona Lisa. Veel experts namen al aan dat het om de vrouw van Giocondo ging, maar hard bewijs bleef tot nog toe uit. De ontdekking werd twee jaar geleden al gedaan, maar daar werd toen geen aandacht aan geschonken.
De Mona Lisa is eigendom van de Franse staat en is te bewonderen in museum Louvre in de Franse hoofdstad Parijs.
Voor meer informatie: Mona Lisa ligt begraven in Florence
Bron: Elsevier
Onderzoekers aan de universiteit van Heidelberg in Duitsland hebben ontdekt wie model heeft gestaan voor het wereldberoemde portret van de Italiaanse kunstenaar Leonardo da Vinci. Volgens de directeur van de universiteitsbibliotheek is het bewijs gevonden in een van de werken van Cicero.
Daarin schreef de vriend van Da Vinci, Agostino Vespucci, in het jaar 1503 dat Da Vinci bezig was met een portret van Lisa del Giocondo, de vrouw van de Florentijnse koopman Francesco del Giocondo. Door de ontdekking bestaat er geen twijfel meer rondom de identiteit van de Mona Lisa. Veel experts namen al aan dat het om de vrouw van Giocondo ging, maar hard bewijs bleef tot nog toe uit. De ontdekking werd twee jaar geleden al gedaan, maar daar werd toen geen aandacht aan geschonken.
De Mona Lisa is eigendom van de Franse staat en is te bewonderen in museum Louvre in de Franse hoofdstad Parijs.
Voor meer informatie: Mona Lisa ligt begraven in Florence
Bron: Elsevier
Vonnis
Marinus van der Lubbe vernietigd
Het Duitse Federaal Parket heeft officieel de veroordeling van Marinus van der Lubbe vernietigd. De Leidse communist werd in 1934 door de nazi's onthoofd omdat hij brand had gesticht in de Rijksdag in Berlijn.
Over zijn schuld is altijd discussie geweest. Sommigen meenden dat de nazi's zelf brand stichtten en de schuld in de schoenen schoven van Van der Lubbe, een jonge communist die naar Duitsland was gegaan om tegen Hitler te protesteren.
Op grond van een wet uit 1998 kan de Duitse justitie bepaalde vormen van nazi-onrecht nietig verklaren. Van der Lubbe is begraven in Leipzig.
Bron: NOS Journaal
Het Duitse Federaal Parket heeft officieel de veroordeling van Marinus van der Lubbe vernietigd. De Leidse communist werd in 1934 door de nazi's onthoofd omdat hij brand had gesticht in de Rijksdag in Berlijn.
Over zijn schuld is altijd discussie geweest. Sommigen meenden dat de nazi's zelf brand stichtten en de schuld in de schoenen schoven van Van der Lubbe, een jonge communist die naar Duitsland was gegaan om tegen Hitler te protesteren.
Op grond van een wet uit 1998 kan de Duitse justitie bepaalde vormen van nazi-onrecht nietig verklaren. Van der Lubbe is begraven in Leipzig.
Bron: NOS Journaal
Oud,
'Nederlands' schip gevonden
Zweedse televisiemakers hebben op de bodem van de Oostzee een eeuwenoud schip gevonden dat waarschijnlijk uit Nederland afkomstig is. Het 25 meter lange schip, dat op een diepte van zo’n honderd meter ligt, is volgens de Zweedse ontdekkers nog in perfecte staat. Het ligt rechtop en ziet er, op één afgebroken mast na, onbeschadigd uit.
Senior onderzoeker scheepsarcheologie en scheepsbouw Arent Vos van de Rijksdienst voor Archeologie, Cultuurlandschap en Monumenten (RACM) is blij met de vondst. „Het is altijd leuk om te weten dat er nog dergelijke schatten zijn. En in dit geval is het natuurlijk heel interessant, omdat we van zo’n schip heel erg veel kunnen leren. Als het inderdaad dus echt om een eeuwenoud schip uit Nederland gaat.’’
Want daar zet Vos na het zien van een paar foto’s nog wel vraagtekens bij. Het Scheepvaartmuseum in Amsterdam zegt vrij zeker te weten dat het om een zogenaamd fluitschip uit de 17de eeuw gaat. „In die tijd werd er veel handel gedreven over de Oostzee met landen als Estland, Letland en Litouwen. Daar werden dit soort schepen voor gebruikt,’’ zegt Maurits von Heijden, woordvoerder van het Scheepvaartmuseum.
Vos houdt echter wel een slag om de arm. Hij vertelt: „Je ziet wel vaker dat het op beelden heel oud lijkt en dat het daarna tegenvalt. Andersom maak je trouwens ook mee. Maar het is hoe dan ook een erg interessante vondst die nog veel onderzoek vereist.’’
Schepen zijn over het algemeen vrij makkelijk te dateren. Vos: „Je weet zeker dat alle voorwerpen aan boord uit dezelfde periode in de geschiedenis afkomstig zijn. In welke tijd dat schip heeft gevaren, en is gezonken, is waarschijnlijk vrij makkelijk te achterhalen. Ik denk dat er op een heleboel dingen aan boord wel jaartallen staan, zoals op scheepsinstrumenten of op een pijp die werd gerookt.’’
Voorlopig kan het schip beter blijven liggen waar het ligt. „Het is ontzettend kostbaar om zo’n schip in z’n geheel naar boven te halen. Bovendien gaat het dan heel snel vervallen,’’ weet Vos.
Naar alle waarschijnlijkheid ligt het in de territoriale wateren van Zweden en is het in principe dus van de Zweedse overheid. Het RACM heeft al contact gehad met de Zweedse ambassade en gaat helpen met het onderzoek naar het schip. Tot nu toe is er alleen vanuit een onderzeeër naar het schip gekeken. Eén van de Nederlandse onderzoekers van het RACM gaat waarschijnlijk duiken naar het schip. (Bron: AD.nl)
Zweedse televisiemakers hebben op de bodem van de Oostzee een eeuwenoud schip gevonden dat waarschijnlijk uit Nederland afkomstig is. Het 25 meter lange schip, dat op een diepte van zo’n honderd meter ligt, is volgens de Zweedse ontdekkers nog in perfecte staat. Het ligt rechtop en ziet er, op één afgebroken mast na, onbeschadigd uit.
Senior onderzoeker scheepsarcheologie en scheepsbouw Arent Vos van de Rijksdienst voor Archeologie, Cultuurlandschap en Monumenten (RACM) is blij met de vondst. „Het is altijd leuk om te weten dat er nog dergelijke schatten zijn. En in dit geval is het natuurlijk heel interessant, omdat we van zo’n schip heel erg veel kunnen leren. Als het inderdaad dus echt om een eeuwenoud schip uit Nederland gaat.’’
Want daar zet Vos na het zien van een paar foto’s nog wel vraagtekens bij. Het Scheepvaartmuseum in Amsterdam zegt vrij zeker te weten dat het om een zogenaamd fluitschip uit de 17de eeuw gaat. „In die tijd werd er veel handel gedreven over de Oostzee met landen als Estland, Letland en Litouwen. Daar werden dit soort schepen voor gebruikt,’’ zegt Maurits von Heijden, woordvoerder van het Scheepvaartmuseum.
Vos houdt echter wel een slag om de arm. Hij vertelt: „Je ziet wel vaker dat het op beelden heel oud lijkt en dat het daarna tegenvalt. Andersom maak je trouwens ook mee. Maar het is hoe dan ook een erg interessante vondst die nog veel onderzoek vereist.’’
Schepen zijn over het algemeen vrij makkelijk te dateren. Vos: „Je weet zeker dat alle voorwerpen aan boord uit dezelfde periode in de geschiedenis afkomstig zijn. In welke tijd dat schip heeft gevaren, en is gezonken, is waarschijnlijk vrij makkelijk te achterhalen. Ik denk dat er op een heleboel dingen aan boord wel jaartallen staan, zoals op scheepsinstrumenten of op een pijp die werd gerookt.’’
Voorlopig kan het schip beter blijven liggen waar het ligt. „Het is ontzettend kostbaar om zo’n schip in z’n geheel naar boven te halen. Bovendien gaat het dan heel snel vervallen,’’ weet Vos.
Naar alle waarschijnlijkheid ligt het in de territoriale wateren van Zweden en is het in principe dus van de Zweedse overheid. Het RACM heeft al contact gehad met de Zweedse ambassade en gaat helpen met het onderzoek naar het schip. Tot nu toe is er alleen vanuit een onderzeeër naar het schip gekeken. Eén van de Nederlandse onderzoekers van het RACM gaat waarschijnlijk duiken naar het schip. (Bron: AD.nl)
Spoetnik
en Flopnik
(Door: Dennis Wacht)
Op 4 oktober 1957 werd de Russische satelliet Spoetnik in een baan om de aarde geschoten. Met de lancering van de Spoetnik, Russisch voor medereiziger, belandde de mensheid in het ruimtetijdperk. De wereld was in shock. Niemand had geloofd dat de Russen de techniek hadden een ruimteraket te bouwen, zeker de Amerikanen niet. Na de Tweede Wereldoorlog (1939-1945) begon een oorlog zonder daadwerkelijk geweld. Dit was de Koude Oorlog. De Koude Oorlog zou de wereld ongeveer 40 jaar lang verdelen in twee kampen, het kamp van het vrije Westen en het kamp van het communistische Oosten. Van de vrije Westerse landen was Amerika de machtigste, van de communistische landen was Rusland, of zoals men toen zei de Sovjetunie de sterkste. De Amerikanen waren bang dat het Russische communisme de wereld zou veroveren. Rusland was bevreesd dat het Amerikaanse kapitalisme zou overwinnen.
De Koude Oorlog was een oorlog die niet werd beslist door degene die de ander vernietigde, maar door degene die kon laten zien aan de ander dat hij machtigere wapens had en technologisch voor lag. Het gevolg was dat de twee grootmachten na de Tweede Wereldoorlog een wapenwedloop creëerden die zou duren tot 1991. Het ging erom wie de meeste atoombommen en de beste wapens had. Naast een wapenwedloop was er ook een wedloop op een ander terrein, de ruimtevaart. Hierbij draaide het om wie als eerste met een raket de ruimte kon bereiken.
Deze ‘ruimterace’ was belangrijk omdat de grootmachten daarmee aan de wereld konden laten zien wie de machtigste was. De ruimterace was voor beiden een prestigeproject. Toen de Russische raket met aan boord de satelliet ‘de Spoetnik’ eenmaal gelanceerd was, werd het de Amerikanen in een klap duidelijk dat de Russen een voorsprong hadden genomen. De wereld had gezien hoe machtig de Russische techniek was en dat de Amerikanen achter liepen. Amerika werd in zijn hemd gezet.
Wat is nu het verhaal achter de ruimterace? De geschiedenis van de ruimtevaart begint niet in Rusland of Amerika, maar in het Duitsland van Adolf Hitler, de gruwelijke nazi dictator. In 1945 was na 6 jaar oorlog de Tweede Wereldoorlog teneinde, Nazi-Duitsland was verslagen. De Duitsers hadden op het eind van de oorlog, toen zij al bijna verslagen waren, alles op alles gezet om een superwapen te maken waarmee zij het tij konden keren. Dit superwapen was de V-2 raket(Vergeldingswapen nr. 2). De meest briljante Duitse wetenschapper die zich met de ontwikkeling van de raket bezig hield was Werner von Braun. Werner von Braun werkte dan wel voor Hitler, een nazi was hij niet. Hij zag zichzelf als wetenschapper. Werner von Braun wilde eigenlijk geen militaire raket maken, maar een ruimteraket. Toch bouwde hij de V-2, omdat hij hierdoor met zijn grootste passie, raketten, bezig kon zijn. De V-2 werkte beter dan verwacht. De raket werd vanuit Nederland en België naar Engeland geschoten waar hij volgeladen met springstof tot ontploffing kwam en veel slachtoffers maakte.
Gelukkig had Hitler dit wapen niet eerder in de oorlog, want daarmee zou hij wel eens gewonnen kunnen hebben. Nu was het te laat, de Russen en Amerikanen hadden Duitsland al in de tang. De Amerikanen kwamen vanuit het Westen en de Russen vanuit het Oosten. Beide landen probeerden het eerst bij de raketbasis van Werner von Braun te komen. De ruimterace begon dus eigenlijk niet in Amerika of Rusland, maar in Duitsland. Want wie er het eerst bij de raketbasis was kon de wetenschappers, die alle kennis hadden, gevangennemen en daardoor een belangrijke voorsprong nemen. De Russen leken te winnen, want zij waren het eerst bij de raketbasis. Maar wat bleek, Werner von Braun en zijn beste wetenschappers waren al gevlucht in de richting van de Amerikanen en hadden zich aan hen overgegeven. Het was dus Amerika die de eerste slag had gewonnen.
Toch was het Rusland die de eerste raket de ruimte in schoot en daarmee de wereld verbijsterde. Hoe kon dit? Wel, in de eerste plaats draaide het bouwen van een ruimteraket om geld. Geld was er genoeg in Amerika, dit was ook de reden dat Werner von Braun zich aan de Amerikanen had overgegeven. Met dat geld kon hij namelijk geavanceerde ruimteraketten bouwen, zo redeneerde hij. Von Braun werd in Amerika leider van een van de laboratoriums die zich bezig hield met het ontwikkelen van ruimteraketten. Toch kwam Werner von Braun van een koude kermis thuis. Het geld dat beschikbaar was in Amerika ging in veel mindere mate naar de ruimtevaart dan hij gehoopt had. De Amerikaanse overheid vond militaire projecten, die een belangrijke rol speelden in de wapenwedloop, belangrijker dan de projecten voor de ruimterace. Zo gaf Amerika veel geld uit aan een ultralicht spionagevliegtuig, de U-2. Dit vliegtuig kon op grote hoogte, buiten het bereik van afweergeschut, boven Rusland vliegen en nauwkeurige spionagefoto’s maken.
De Amerikaanse overheid had zich zo sterk geconcentreerd op de wapenwedloop dat zij zich niet goed bewust waren van hoe ver de Russen eigenlijk al waren in de ruimterace. Ook hadden zij zich niet goed bedacht welke schok het zou geven bij de wereld, als niet Amerika, maar Rusland als eerste de ruimte zou bereiken. Zij zagen de psychologische schok bij het volk niet aankomen. De Russen daarentegen, gaven wel veel geld uit aan hun ruimteproject. Zij zagen het psychologische voordeel van het winnen van de ruimterace wel. Het is ironisch dat Werner von Braun dacht dat Amerika het meeste geld zou hebben voor raketten, terwijl het bleek dat het eigenlijk veel armere Rusland juist veel geld stak in de ruimtevaart.
Zoals door de Russen al voorspeld, was de schok bij de Amerikaanse bevolking en de rest van de wereld groot toen Rusland als eerste de ruimte bereikte. De Amerikanen konden dit niet over hun kant laten gaan. Zij moesten en zouden bewijzen dat ook zij een raket de ruimte in konden schieten. Tot ieders verassing gaf de Amerikaanse overheid niet het laboratorium van Werner von Braun, de man met de meeste kennis en ervaring, maar een ander ruimtevaartlaboratorium de opdracht zo snel mogelijk een raket te bouwen die de ruimte kon bereiken. Dit was vragen om problemen. Het lab dat de raket moest bouwen stond onder grote tijdsdruk om te presteren, maar was nog niet half zo ver als Werner von Braun. De raket was binnen korte tijd klaar, zo beweerde het lab en de Amerikaanse overheid stelde een lanceerdatum vast. De lancering kwam live op TV. Toen het moment daar was en de raket voor duizenden kijkers ontstoken werd voltrok zich een ramp. De raket spuwde vlammen en…..kantelde, viel om en explodeerde. Iedereen was verbijsterd. Amerika had gefaald terwijl het de Russen was gelukt. Hoe kon dit gebeuren? De kranten schreven dat het Amerikaanse gevaarte een ‘flopnik’ was.
Toen Werner von Braun de flop zag gebeuren, dacht hij bij zichzelf dat het niet lang meer zou duren voor ze hem de opdracht zouden geven voor het lanceren van een nieuwe raket. Hij had gelijk, binnen een paar weken hing de Amerikaanse overheid aan de telefoon om hem te vragen de raket te maken die wel de ruimte zou halen. Binnen de kortste keren had Werner von Braun de raket af. De lancering geschiedde en het was een groot succes. Niet alleen bereikte de raket de ruimte, het was een technologisch hoogstandje waar de Russen niet aan konden tippen. Uiteindelijk was het de Amerikanen toch gelukt een raket de ruimte in te sturen, dankzij de Duitse wetenschapper Werner von Braun.
(Door: Dennis Wacht)
Op 4 oktober 1957 werd de Russische satelliet Spoetnik in een baan om de aarde geschoten. Met de lancering van de Spoetnik, Russisch voor medereiziger, belandde de mensheid in het ruimtetijdperk. De wereld was in shock. Niemand had geloofd dat de Russen de techniek hadden een ruimteraket te bouwen, zeker de Amerikanen niet. Na de Tweede Wereldoorlog (1939-1945) begon een oorlog zonder daadwerkelijk geweld. Dit was de Koude Oorlog. De Koude Oorlog zou de wereld ongeveer 40 jaar lang verdelen in twee kampen, het kamp van het vrije Westen en het kamp van het communistische Oosten. Van de vrije Westerse landen was Amerika de machtigste, van de communistische landen was Rusland, of zoals men toen zei de Sovjetunie de sterkste. De Amerikanen waren bang dat het Russische communisme de wereld zou veroveren. Rusland was bevreesd dat het Amerikaanse kapitalisme zou overwinnen.
De Koude Oorlog was een oorlog die niet werd beslist door degene die de ander vernietigde, maar door degene die kon laten zien aan de ander dat hij machtigere wapens had en technologisch voor lag. Het gevolg was dat de twee grootmachten na de Tweede Wereldoorlog een wapenwedloop creëerden die zou duren tot 1991. Het ging erom wie de meeste atoombommen en de beste wapens had. Naast een wapenwedloop was er ook een wedloop op een ander terrein, de ruimtevaart. Hierbij draaide het om wie als eerste met een raket de ruimte kon bereiken.
Deze ‘ruimterace’ was belangrijk omdat de grootmachten daarmee aan de wereld konden laten zien wie de machtigste was. De ruimterace was voor beiden een prestigeproject. Toen de Russische raket met aan boord de satelliet ‘de Spoetnik’ eenmaal gelanceerd was, werd het de Amerikanen in een klap duidelijk dat de Russen een voorsprong hadden genomen. De wereld had gezien hoe machtig de Russische techniek was en dat de Amerikanen achter liepen. Amerika werd in zijn hemd gezet.
Wat is nu het verhaal achter de ruimterace? De geschiedenis van de ruimtevaart begint niet in Rusland of Amerika, maar in het Duitsland van Adolf Hitler, de gruwelijke nazi dictator. In 1945 was na 6 jaar oorlog de Tweede Wereldoorlog teneinde, Nazi-Duitsland was verslagen. De Duitsers hadden op het eind van de oorlog, toen zij al bijna verslagen waren, alles op alles gezet om een superwapen te maken waarmee zij het tij konden keren. Dit superwapen was de V-2 raket(Vergeldingswapen nr. 2). De meest briljante Duitse wetenschapper die zich met de ontwikkeling van de raket bezig hield was Werner von Braun. Werner von Braun werkte dan wel voor Hitler, een nazi was hij niet. Hij zag zichzelf als wetenschapper. Werner von Braun wilde eigenlijk geen militaire raket maken, maar een ruimteraket. Toch bouwde hij de V-2, omdat hij hierdoor met zijn grootste passie, raketten, bezig kon zijn. De V-2 werkte beter dan verwacht. De raket werd vanuit Nederland en België naar Engeland geschoten waar hij volgeladen met springstof tot ontploffing kwam en veel slachtoffers maakte.
Gelukkig had Hitler dit wapen niet eerder in de oorlog, want daarmee zou hij wel eens gewonnen kunnen hebben. Nu was het te laat, de Russen en Amerikanen hadden Duitsland al in de tang. De Amerikanen kwamen vanuit het Westen en de Russen vanuit het Oosten. Beide landen probeerden het eerst bij de raketbasis van Werner von Braun te komen. De ruimterace begon dus eigenlijk niet in Amerika of Rusland, maar in Duitsland. Want wie er het eerst bij de raketbasis was kon de wetenschappers, die alle kennis hadden, gevangennemen en daardoor een belangrijke voorsprong nemen. De Russen leken te winnen, want zij waren het eerst bij de raketbasis. Maar wat bleek, Werner von Braun en zijn beste wetenschappers waren al gevlucht in de richting van de Amerikanen en hadden zich aan hen overgegeven. Het was dus Amerika die de eerste slag had gewonnen.
Toch was het Rusland die de eerste raket de ruimte in schoot en daarmee de wereld verbijsterde. Hoe kon dit? Wel, in de eerste plaats draaide het bouwen van een ruimteraket om geld. Geld was er genoeg in Amerika, dit was ook de reden dat Werner von Braun zich aan de Amerikanen had overgegeven. Met dat geld kon hij namelijk geavanceerde ruimteraketten bouwen, zo redeneerde hij. Von Braun werd in Amerika leider van een van de laboratoriums die zich bezig hield met het ontwikkelen van ruimteraketten. Toch kwam Werner von Braun van een koude kermis thuis. Het geld dat beschikbaar was in Amerika ging in veel mindere mate naar de ruimtevaart dan hij gehoopt had. De Amerikaanse overheid vond militaire projecten, die een belangrijke rol speelden in de wapenwedloop, belangrijker dan de projecten voor de ruimterace. Zo gaf Amerika veel geld uit aan een ultralicht spionagevliegtuig, de U-2. Dit vliegtuig kon op grote hoogte, buiten het bereik van afweergeschut, boven Rusland vliegen en nauwkeurige spionagefoto’s maken.
De Amerikaanse overheid had zich zo sterk geconcentreerd op de wapenwedloop dat zij zich niet goed bewust waren van hoe ver de Russen eigenlijk al waren in de ruimterace. Ook hadden zij zich niet goed bedacht welke schok het zou geven bij de wereld, als niet Amerika, maar Rusland als eerste de ruimte zou bereiken. Zij zagen de psychologische schok bij het volk niet aankomen. De Russen daarentegen, gaven wel veel geld uit aan hun ruimteproject. Zij zagen het psychologische voordeel van het winnen van de ruimterace wel. Het is ironisch dat Werner von Braun dacht dat Amerika het meeste geld zou hebben voor raketten, terwijl het bleek dat het eigenlijk veel armere Rusland juist veel geld stak in de ruimtevaart.
Zoals door de Russen al voorspeld, was de schok bij de Amerikaanse bevolking en de rest van de wereld groot toen Rusland als eerste de ruimte bereikte. De Amerikanen konden dit niet over hun kant laten gaan. Zij moesten en zouden bewijzen dat ook zij een raket de ruimte in konden schieten. Tot ieders verassing gaf de Amerikaanse overheid niet het laboratorium van Werner von Braun, de man met de meeste kennis en ervaring, maar een ander ruimtevaartlaboratorium de opdracht zo snel mogelijk een raket te bouwen die de ruimte kon bereiken. Dit was vragen om problemen. Het lab dat de raket moest bouwen stond onder grote tijdsdruk om te presteren, maar was nog niet half zo ver als Werner von Braun. De raket was binnen korte tijd klaar, zo beweerde het lab en de Amerikaanse overheid stelde een lanceerdatum vast. De lancering kwam live op TV. Toen het moment daar was en de raket voor duizenden kijkers ontstoken werd voltrok zich een ramp. De raket spuwde vlammen en…..kantelde, viel om en explodeerde. Iedereen was verbijsterd. Amerika had gefaald terwijl het de Russen was gelukt. Hoe kon dit gebeuren? De kranten schreven dat het Amerikaanse gevaarte een ‘flopnik’ was.
Toen Werner von Braun de flop zag gebeuren, dacht hij bij zichzelf dat het niet lang meer zou duren voor ze hem de opdracht zouden geven voor het lanceren van een nieuwe raket. Hij had gelijk, binnen een paar weken hing de Amerikaanse overheid aan de telefoon om hem te vragen de raket te maken die wel de ruimte zou halen. Binnen de kortste keren had Werner von Braun de raket af. De lancering geschiedde en het was een groot succes. Niet alleen bereikte de raket de ruimte, het was een technologisch hoogstandje waar de Russen niet aan konden tippen. Uiteindelijk was het de Amerikanen toch gelukt een raket de ruimte in te sturen, dankzij de Duitse wetenschapper Werner von Braun.
Churchill
overwoog gekleurd ‘uitschot’ te
weren
Het kabinet-Churchill overwoog in 1954 quota in te voeren voor de immigratie van Britten met een gekleurde huid. De minister van Binnenlandse Zaken was bezorgd voor de komst van ‘uitschot’ dat profiteerde van de Britse welvaartstaat.
Dit blijkt uit notulen van het kabinetsberaad die zondag zijn vrijgegeven, aldus de krant The Guardian maandag. Het aantal gekleurde inwoners van Groot-Brittannië was gestegen van 7000 voor de Tweede Wereldoorlog tot 40 duizend op het moment van het kabinetsberaad in februari 1954.
De minister van Binnenlandse Zaken wilde daarop een eind maken aan de oude traditie dat iedereen met een Brits paspoort zich in Groot-Brittannië mag vestigen. Maar hij kreeg geen meerderheid achter zich: de ministers dachten dat de meeste Britten die niet in wijken met veel allochtonen woonden, aan de oude liberale standpunten zouden vasthouden. (Bron: Volkskrant.nl)
Het kabinet-Churchill overwoog in 1954 quota in te voeren voor de immigratie van Britten met een gekleurde huid. De minister van Binnenlandse Zaken was bezorgd voor de komst van ‘uitschot’ dat profiteerde van de Britse welvaartstaat.
Dit blijkt uit notulen van het kabinetsberaad die zondag zijn vrijgegeven, aldus de krant The Guardian maandag. Het aantal gekleurde inwoners van Groot-Brittannië was gestegen van 7000 voor de Tweede Wereldoorlog tot 40 duizend op het moment van het kabinetsberaad in februari 1954.
De minister van Binnenlandse Zaken wilde daarop een eind maken aan de oude traditie dat iedereen met een Brits paspoort zich in Groot-Brittannië mag vestigen. Maar hij kreeg geen meerderheid achter zich: de ministers dachten dat de meeste Britten die niet in wijken met veel allochtonen woonden, aan de oude liberale standpunten zouden vasthouden. (Bron: Volkskrant.nl)
Champagne
van Hitler geveild
Een zeldzame fles Moët et Chandon champagne uit 1937 die eigendom was van geheelonthouder Hitler wordt deze maand geveild. Dit berichtte The Times donderdag.
De fles werd door een Britse geallieerde soldaat uit Berlijn meegenomen na plundering van de persoonlijke wijnvoorraad van Hitler. De soldaat nam de champagne mee als herinnering.
De anonieme soldaat gaf de fles vijftien jaar geleden als betaling aan de jurist Nigel Wilson: ‘Ik weet niet eens of die champagne wel drinkbaar is, maar ik heb besloten de fles te verkopen en we zien wel wat die opbrengt. (Bron: De Volkskrant)
Een zeldzame fles Moët et Chandon champagne uit 1937 die eigendom was van geheelonthouder Hitler wordt deze maand geveild. Dit berichtte The Times donderdag.
De fles werd door een Britse geallieerde soldaat uit Berlijn meegenomen na plundering van de persoonlijke wijnvoorraad van Hitler. De soldaat nam de champagne mee als herinnering.
De anonieme soldaat gaf de fles vijftien jaar geleden als betaling aan de jurist Nigel Wilson: ‘Ik weet niet eens of die champagne wel drinkbaar is, maar ik heb besloten de fles te verkopen en we zien wel wat die opbrengt. (Bron: De Volkskrant)
NIOD
maakt canon over bezetting
Het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie (NIOD) werkt aan een canon over de Duitse bezetting tussen 1940 en 1945 en de periode daarna. Het instituut heeft op zijn website veertig zogeheten vensters gezet met de belangrijkste onderwerpen die op die periode betrekking hebben en nodigt de Nederlanders uit hun mening te geven.
De Bezettingscanon begint met Grebbeberg (mei 1940). Bij de Grebbelinie in de Gelderse Vallei is in het begin van de Tweede Wereldoorlog hevig gevochten. Het laatste venster, Plekken van herinnering (1945 tot nu), besteedt aandacht aan onder meer het Anne Frankhuis in Amsterdam en het Herinneringscentrum Kamp Westerbork, het doorgangskamp in Drenthe waarvandaan tienduizenden joden naar de vernietigingskampen in Polen zijn vervoerd.
Na de Grebbeberg komt het bombardement op Rotterdam. Veel vensters hebben een zeer algemene titel, zoals Bezetter, Verzet (verzetsactiviteiten tussen 1940 en 1945) en Jodenvervolging. De periode na 1945 komt aan bod in vensters als Koloniale Oorlog (1945-1949), Organisaties Oorlogsgetroffenen (1945-nu) en de Wederopbouw (1945-1955). Geen enkel venster draagt de naam van een persoon.
Mensen die voorstellen voor een ander venster hebben, kunnen dat doen in een reactie van hooguit vijftien regels. Het NIOD hoopt over ongeveer drie maanden de discussie af te ronden en de ‘nieuwe’ Bezettingscanon openbaar te maken.
Sinds de Commissie Ontwikkeling Nederlandse Canon vorig najaar met haar proeve van de canon (lijst van te weten zaken) van de Nederlandse historie en cultuur publiceerde, is het maken van een eigen canon erg populair geworden. Zo kwamen christelijke historici met een eigen canon van de vaderlandse geschiedenis. (Bron: NU.nl)
Het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie (NIOD) werkt aan een canon over de Duitse bezetting tussen 1940 en 1945 en de periode daarna. Het instituut heeft op zijn website veertig zogeheten vensters gezet met de belangrijkste onderwerpen die op die periode betrekking hebben en nodigt de Nederlanders uit hun mening te geven.
De Bezettingscanon begint met Grebbeberg (mei 1940). Bij de Grebbelinie in de Gelderse Vallei is in het begin van de Tweede Wereldoorlog hevig gevochten. Het laatste venster, Plekken van herinnering (1945 tot nu), besteedt aandacht aan onder meer het Anne Frankhuis in Amsterdam en het Herinneringscentrum Kamp Westerbork, het doorgangskamp in Drenthe waarvandaan tienduizenden joden naar de vernietigingskampen in Polen zijn vervoerd.
Na de Grebbeberg komt het bombardement op Rotterdam. Veel vensters hebben een zeer algemene titel, zoals Bezetter, Verzet (verzetsactiviteiten tussen 1940 en 1945) en Jodenvervolging. De periode na 1945 komt aan bod in vensters als Koloniale Oorlog (1945-1949), Organisaties Oorlogsgetroffenen (1945-nu) en de Wederopbouw (1945-1955). Geen enkel venster draagt de naam van een persoon.
Mensen die voorstellen voor een ander venster hebben, kunnen dat doen in een reactie van hooguit vijftien regels. Het NIOD hoopt over ongeveer drie maanden de discussie af te ronden en de ‘nieuwe’ Bezettingscanon openbaar te maken.
Sinds de Commissie Ontwikkeling Nederlandse Canon vorig najaar met haar proeve van de canon (lijst van te weten zaken) van de Nederlandse historie en cultuur publiceerde, is het maken van een eigen canon erg populair geworden. Zo kwamen christelijke historici met een eigen canon van de vaderlandse geschiedenis. (Bron: NU.nl)
Verfilming
Von Stauffenberg-aanslag verschijnt in
2008
(Door: Jan-Wolter Smit)
Er ontstond een vlaag van protesten in de media toen bekend werd dat Tom Cruise de rol zou gaan spelen van Claus Graf Schenk von Stauffenberg, de Duitse officier die in 1944 een bijna-succesvolle aanslag op het leven van Adolf Hitler pleegde. Waarschijnlijk heb ik nu het plot verraden.. In dat geval ga ik nog even verder: Hitler blijft leven, Von Stauffenberg wordt samen met 200 anderen terechtgesteld.
Het is een belangrijke gebeurtenis uit de geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog. Toch heeft het even geduurd voordat het werd verfilmd. Eerder is er wel een aflevering over gemaakt uit de serie Keerpunten, maar een speelfilm nog niet. Veel mensen vinden het overigens slecht dat de Amerikaan en Scientology Church-aanhanger Tom Cruise de rol moet gaan spelen. Maar eerlijk is eerlijk, het filmen van Valkyrie, zoals de voorlopige titel luidt, is pas onlangs begonnen, dus tot op datt moment krijgen Cruise en c.s. het voordeel van de twijfel.
Waar gaat de film nu eigenlijk over? Zoals reeds vermeld een aanslag op Hitler in juli 1944. Voor velen was het duidelijk dat het Derde Rijk van Hitler zou vallen. Sinds de inval van de Duitser in de Sovjet-Unie (Operatie Barbarossa) in 1941, het verlies van de Slag om Stalingrad, was het duidelijk dat Hitler de oorlog zou gaan verliezen. Een groep mensen rondom Hitler zag dit en wilde een einde maken aan het bewind van Hitler om zo met de geallieerden over een wapenstilstand te gaan praten.
Zo ook Claus, Graf Schenk, von Stauffenberg. Toen Hitler in 1933 aan de macht kwam stond hij aanvankelijk positief tegenover het nieuwe regime. Hij meende dat de nationaal-socialistische politiek goed voor Duitsland zou zijn. Maar al snel werd hij wakker geschud door de radicale ideeën van Hitler. Hij zag in wat de Duitse expansiepolitiek in Oost-Europa zou meebrengen en voorzag ook de nadelige gevolgen voor Duitsland van een oorlog met West-Europa. Bovendien kon hij zich niet verenigen met nazi-politiek aangaande de Joden. Na de Reichskristallnacht van 9 november 1938 distantieerde hij zich van de nazi's en koos hij in het geheim de kant van het verzet. Ondertussen maakte hij snel carrière in het leger en ging deel uitmaken van de groep vertrouwelingen rond de dictator.
Als officier van de Wehrmacht deed hij mee aan de veldtochten in Polen, Frankrijk en Rusland. In 1943 diende hij in het roemruchte Africa-corps van Rommel waar hij bij een beschieting door geallieerde jachtbommenwerpers op 7 april 1943 zijn linkeroog, rechterhand en twee vingers van zijn linkerhand kwijtraakte.
In de loop van de oorlog groeide zijn weerzin tegen de praktijken van de nazi's en kwam hij terecht in kringen van officieren die een einde aan het regime van Hitler wilden maken. De eerste pogingen om hem uit de weg te ruimen mislukten.
In samenwerking met enkele collega-officieren (waaronder Tresckow, Friedrich Olbricht en Fritz-Dietlof Graf von der Schulenburg) onderhield Von Stauffenberg vanaf 1942 contact met burgerlijke actiegroepen die hij steunde, zoals de Kreisauer Kreis rond Helmuth James Graf von Moltke en Peter Graf Yorck von Wartenburg. Hij werd daarmee een belangrijk middelpunt van het ondergronds verzet in Duitsland. Samen met anderen beraamde en coördineerde hij diverse plannen om Hitler om te brengen. Er waren al verscheidene scenario's gereed om uitgevoerd te worden die bewaard werden in onder andere Parijs, Berlijn en Wenen, in afwachting van het juiste moment om ze uit te voeren. Maar het bleek heel moeilijk zo'n gelegenheid te vinden; een aanslag met een paar vliegtuigbommen mislukte en begin 1944 werd bovendien de Kreisauer Kreis door de Duitse geheime politie gedeeltelijk opgerold.
Nadat Von Stauffenberg als stafchef van de 10e Pantserdivisie in april 1943 zwaar gewond was geraakt in Tunesië en ternauwernood aan de dood ontsnapte, pakte hij het verzetswerk weer op. Op 20 juli 1944 was het uiteindelijk zover. Von Stauffenberg zou zelf de aanslag op Hitler uitvoeren, tijdens een militaire stafbespreking in het hoofdkwartier de Wolfsschanze bij Rastenburg in Oost-Pruisen, een enorm groot en goed beveiligd bunkercomplex.
De aanslag mislukte echter, om een aantal redenen. De kolonel kon, wegens tijdgebrek, maar één springlading activeren en zette de aktentas met daarin een tijdbom onder de kaartentafel, waarover de officieren en ook Hitler gebogen stonden. De tafel was echter van zeer dik, stevig hout gemaakt. Bovendien vond de vergadering niet plaats in een solide betonnen bunker, maar in een bovengrondse ruimte waarin ook veel hout was verwerkt, en stonden vanwege de warmte de ramen open.
Nadat de kolonel de tas met de bom bij Hitler op de grond had neergezet maakte hij zich snel uit de voeten met het excuus naar Berlijn te moeten bellen. Hij liep echter langs de telefonist naar een wachtende auto en met zijn medeplichtigen wist hij alle wachtposten te passeren, op weg naar een vliegveld waarvandaan hij naar Berlijn vloog. Daar zou hij de onvermijdelijke opstand en machtsovername in Berlijn en Parijs mede leiden. De bomexplosie was onderweg nog hoorbaar geweest en Von Stauffenberg en de zijnen meenden dat de aanslag gelukt was.
De bom ontplofte inderdaad kort na zijn vertrek, en Hitler raakte wel gewond, maar niet ernstig. Vier officieren werden gedood. In Von Stauffenberg's afwezigheid had een van de aanwezigen waarschijnlijk de tas per ongeluk doen omvallen en op een andere plaats neergezet, verder onder de beschermende tafel achter een dikke tafelpoot. De barak werd vernield, maar de schokgolf had te weinig kracht om alle aanwezigen te doden. Later onderzoek zou uitwijzen dat indien Von Stauffenberg beide bommen had gebruikt, niemand het zou hebben overleefd.
Doordat Hitler de aanslag overleefde en al vrij snel op de radio was te horen, mislukten de pogingen om in Berlijn de macht over te nemen.
Direct na de aanslag gaf Hitler aan Heinrich Himmler de opdracht de oorzaak van de explosie te vinden. Nog diezelfde dag werden de samenzweerders overmeesterd in hun kantoor aan de Bendlerstrasse in Berlijn, waarbij Von Stauffenberg in de schouder werd geschoten. Een krijgsraad werd geïmproviseerd door zijn directe baas, generaal Fromm, en ze werden ter dood veroordeeld en het vonnis werd dezelfde dag nog uitgevoerd. Naast Stauffenberg behoorden Werner von Haeften, Albrecht Ritter Mertz von Quirnheim en Friedrich Olbricht tot degenen die werden gefusilleerd. Ludwig Beck werd gedwongen om zelfmoord te plegen, wat mislukte waarna hij door een Feldwebel werd doodgeschoten. Andere samenzweerders werden in showprocessen veroordeeld (waaronder Stauffenbergs broer Berthold) of pleegden zelfmoord (Tresckow en Rommel)
De laatste woorden van Von Stauffenberg zouden Es lebe unser heiliges Deutschland! (Lang leve ons heilige Duitsland!) zijn geweest.
De lijken werden de volgende dag inclusief uniform en onderscheidingen begraven, maar later in opdracht van Himmler opgegraven en verbrand. Gedurende de volgende dagen werden zo'n 200 medeverdachten door snelrecht veroordeeld en terechtgesteld.
Tevens was een rechtstreeks gevolg van de mislukte aanslag dat Hitler het reguliere leger niet langer vertrouwde en dat sinistere en moordzuchtige organen als de SS, de SD en de Gestapo nog veel meer macht kregen. (Bron: Wikipedia.nl)
Ongetwijfeld zal het een bijzonder spannende film worden. Echter, bij veel mensen is de timing waarop de eerste productiefoto's verschenen in het verkeerde keelgat geschoten: 20 juli. De dag van de aanslag en de dag waarop er in Duitsland herdenkingen zijn.
Overigens heeft de film ook nog een Nederlands tintje: actrice Carice van Houten speelt de rol van Nina, Von Stauffenbergs vrouw.
Meer info:
AD: Cruise is net Goebbels
Telegraaf: Tom Cruise als Nazi
(Door: Jan-Wolter Smit)
Er ontstond een vlaag van protesten in de media toen bekend werd dat Tom Cruise de rol zou gaan spelen van Claus Graf Schenk von Stauffenberg, de Duitse officier die in 1944 een bijna-succesvolle aanslag op het leven van Adolf Hitler pleegde. Waarschijnlijk heb ik nu het plot verraden.. In dat geval ga ik nog even verder: Hitler blijft leven, Von Stauffenberg wordt samen met 200 anderen terechtgesteld.
Het is een belangrijke gebeurtenis uit de geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog. Toch heeft het even geduurd voordat het werd verfilmd. Eerder is er wel een aflevering over gemaakt uit de serie Keerpunten, maar een speelfilm nog niet. Veel mensen vinden het overigens slecht dat de Amerikaan en Scientology Church-aanhanger Tom Cruise de rol moet gaan spelen. Maar eerlijk is eerlijk, het filmen van Valkyrie, zoals de voorlopige titel luidt, is pas onlangs begonnen, dus tot op datt moment krijgen Cruise en c.s. het voordeel van de twijfel.
Waar gaat de film nu eigenlijk over? Zoals reeds vermeld een aanslag op Hitler in juli 1944. Voor velen was het duidelijk dat het Derde Rijk van Hitler zou vallen. Sinds de inval van de Duitser in de Sovjet-Unie (Operatie Barbarossa) in 1941, het verlies van de Slag om Stalingrad, was het duidelijk dat Hitler de oorlog zou gaan verliezen. Een groep mensen rondom Hitler zag dit en wilde een einde maken aan het bewind van Hitler om zo met de geallieerden over een wapenstilstand te gaan praten.
Zo ook Claus, Graf Schenk, von Stauffenberg. Toen Hitler in 1933 aan de macht kwam stond hij aanvankelijk positief tegenover het nieuwe regime. Hij meende dat de nationaal-socialistische politiek goed voor Duitsland zou zijn. Maar al snel werd hij wakker geschud door de radicale ideeën van Hitler. Hij zag in wat de Duitse expansiepolitiek in Oost-Europa zou meebrengen en voorzag ook de nadelige gevolgen voor Duitsland van een oorlog met West-Europa. Bovendien kon hij zich niet verenigen met nazi-politiek aangaande de Joden. Na de Reichskristallnacht van 9 november 1938 distantieerde hij zich van de nazi's en koos hij in het geheim de kant van het verzet. Ondertussen maakte hij snel carrière in het leger en ging deel uitmaken van de groep vertrouwelingen rond de dictator.
Als officier van de Wehrmacht deed hij mee aan de veldtochten in Polen, Frankrijk en Rusland. In 1943 diende hij in het roemruchte Africa-corps van Rommel waar hij bij een beschieting door geallieerde jachtbommenwerpers op 7 april 1943 zijn linkeroog, rechterhand en twee vingers van zijn linkerhand kwijtraakte.
In de loop van de oorlog groeide zijn weerzin tegen de praktijken van de nazi's en kwam hij terecht in kringen van officieren die een einde aan het regime van Hitler wilden maken. De eerste pogingen om hem uit de weg te ruimen mislukten.
In samenwerking met enkele collega-officieren (waaronder Tresckow, Friedrich Olbricht en Fritz-Dietlof Graf von der Schulenburg) onderhield Von Stauffenberg vanaf 1942 contact met burgerlijke actiegroepen die hij steunde, zoals de Kreisauer Kreis rond Helmuth James Graf von Moltke en Peter Graf Yorck von Wartenburg. Hij werd daarmee een belangrijk middelpunt van het ondergronds verzet in Duitsland. Samen met anderen beraamde en coördineerde hij diverse plannen om Hitler om te brengen. Er waren al verscheidene scenario's gereed om uitgevoerd te worden die bewaard werden in onder andere Parijs, Berlijn en Wenen, in afwachting van het juiste moment om ze uit te voeren. Maar het bleek heel moeilijk zo'n gelegenheid te vinden; een aanslag met een paar vliegtuigbommen mislukte en begin 1944 werd bovendien de Kreisauer Kreis door de Duitse geheime politie gedeeltelijk opgerold.
Nadat Von Stauffenberg als stafchef van de 10e Pantserdivisie in april 1943 zwaar gewond was geraakt in Tunesië en ternauwernood aan de dood ontsnapte, pakte hij het verzetswerk weer op. Op 20 juli 1944 was het uiteindelijk zover. Von Stauffenberg zou zelf de aanslag op Hitler uitvoeren, tijdens een militaire stafbespreking in het hoofdkwartier de Wolfsschanze bij Rastenburg in Oost-Pruisen, een enorm groot en goed beveiligd bunkercomplex.
De aanslag mislukte echter, om een aantal redenen. De kolonel kon, wegens tijdgebrek, maar één springlading activeren en zette de aktentas met daarin een tijdbom onder de kaartentafel, waarover de officieren en ook Hitler gebogen stonden. De tafel was echter van zeer dik, stevig hout gemaakt. Bovendien vond de vergadering niet plaats in een solide betonnen bunker, maar in een bovengrondse ruimte waarin ook veel hout was verwerkt, en stonden vanwege de warmte de ramen open.
Nadat de kolonel de tas met de bom bij Hitler op de grond had neergezet maakte hij zich snel uit de voeten met het excuus naar Berlijn te moeten bellen. Hij liep echter langs de telefonist naar een wachtende auto en met zijn medeplichtigen wist hij alle wachtposten te passeren, op weg naar een vliegveld waarvandaan hij naar Berlijn vloog. Daar zou hij de onvermijdelijke opstand en machtsovername in Berlijn en Parijs mede leiden. De bomexplosie was onderweg nog hoorbaar geweest en Von Stauffenberg en de zijnen meenden dat de aanslag gelukt was.
De bom ontplofte inderdaad kort na zijn vertrek, en Hitler raakte wel gewond, maar niet ernstig. Vier officieren werden gedood. In Von Stauffenberg's afwezigheid had een van de aanwezigen waarschijnlijk de tas per ongeluk doen omvallen en op een andere plaats neergezet, verder onder de beschermende tafel achter een dikke tafelpoot. De barak werd vernield, maar de schokgolf had te weinig kracht om alle aanwezigen te doden. Later onderzoek zou uitwijzen dat indien Von Stauffenberg beide bommen had gebruikt, niemand het zou hebben overleefd.
Doordat Hitler de aanslag overleefde en al vrij snel op de radio was te horen, mislukten de pogingen om in Berlijn de macht over te nemen.
Direct na de aanslag gaf Hitler aan Heinrich Himmler de opdracht de oorzaak van de explosie te vinden. Nog diezelfde dag werden de samenzweerders overmeesterd in hun kantoor aan de Bendlerstrasse in Berlijn, waarbij Von Stauffenberg in de schouder werd geschoten. Een krijgsraad werd geïmproviseerd door zijn directe baas, generaal Fromm, en ze werden ter dood veroordeeld en het vonnis werd dezelfde dag nog uitgevoerd. Naast Stauffenberg behoorden Werner von Haeften, Albrecht Ritter Mertz von Quirnheim en Friedrich Olbricht tot degenen die werden gefusilleerd. Ludwig Beck werd gedwongen om zelfmoord te plegen, wat mislukte waarna hij door een Feldwebel werd doodgeschoten. Andere samenzweerders werden in showprocessen veroordeeld (waaronder Stauffenbergs broer Berthold) of pleegden zelfmoord (Tresckow en Rommel)
De laatste woorden van Von Stauffenberg zouden Es lebe unser heiliges Deutschland! (Lang leve ons heilige Duitsland!) zijn geweest.
De lijken werden de volgende dag inclusief uniform en onderscheidingen begraven, maar later in opdracht van Himmler opgegraven en verbrand. Gedurende de volgende dagen werden zo'n 200 medeverdachten door snelrecht veroordeeld en terechtgesteld.
Tevens was een rechtstreeks gevolg van de mislukte aanslag dat Hitler het reguliere leger niet langer vertrouwde en dat sinistere en moordzuchtige organen als de SS, de SD en de Gestapo nog veel meer macht kregen. (Bron: Wikipedia.nl)
Ongetwijfeld zal het een bijzonder spannende film worden. Echter, bij veel mensen is de timing waarop de eerste productiefoto's verschenen in het verkeerde keelgat geschoten: 20 juli. De dag van de aanslag en de dag waarop er in Duitsland herdenkingen zijn.
Overigens heeft de film ook nog een Nederlands tintje: actrice Carice van Houten speelt de rol van Nina, Von Stauffenbergs vrouw.
Meer info:
AD: Cruise is net Goebbels
Telegraaf: Tom Cruise als Nazi
Hunebedbouwers
voerden schedelboringen uit
Hunebedbouwers voerden 5000 jaar geleden al hoofdoperaties uit, waarbij ze gaatjes in hoofden boorden in de hoop daarmee ziektes te genezen. Na afloop van de operatie genazen de wonden. Dat blijkt uit Zweeds onderzoek van schedels van hunebedbouwers.
De resultaten hiervan zijn vanaf 1 september te zien tijdens een bijzondere expositie in het Hunebedcentrum in het Drentse Borger, zo maakte dit centrum dinsdag bekend.
Het gaat om een tentoonstelling van schedels en ander botmateriaal van hunebedbouwers die voor het eerst in Nederland te zien zullen zijn. Deze resten werden gevonden in Zweden.
In Nederland zijn, afgezien van enkele stukjes verbrand bot, nooit botresten in hunebedden gevonden. In Zweden is daarentegen, door goede bodemconservering, een grote hoeveelheid botresten geborgen van mensen die tot dezelfde cultuur behoren: De Trechterbekercultuur.
Volgens woordvoerder Harry Wolters van het Hunebedcentrum is de uitkomst van het onderzoek zeer fascinerend. Mogelijk werd de ingreep gebruikt om zware hoofdpijn te bestrijden, maar de wetenschap houdt het ook voor mogelijk dat het ging om symbolische of rituele handelingen. De tentoonstelling in het Hunebedcentrum geeft een extra dimensie aan de kennis van de Trechterbekercultuur in Noord-Europees verband. Naast botresten geeft de tentoonstelling ook een beeld van gebruiksvoorwerpen uit de prehistorische boerencultuur, zoals bijlen en sieraden.
Op 31 augustus 2007 wordt de tentoonstelling Shadows of man officieel geopend door de Zweedse ambassadeur in Nederland, de heer Hans Magnussen. De tentoonstelling is te zien tot 13 januari 2008. (Bron: De Volkskrant)
Hunebedbouwers voerden 5000 jaar geleden al hoofdoperaties uit, waarbij ze gaatjes in hoofden boorden in de hoop daarmee ziektes te genezen. Na afloop van de operatie genazen de wonden. Dat blijkt uit Zweeds onderzoek van schedels van hunebedbouwers.
De resultaten hiervan zijn vanaf 1 september te zien tijdens een bijzondere expositie in het Hunebedcentrum in het Drentse Borger, zo maakte dit centrum dinsdag bekend.
Het gaat om een tentoonstelling van schedels en ander botmateriaal van hunebedbouwers die voor het eerst in Nederland te zien zullen zijn. Deze resten werden gevonden in Zweden.
In Nederland zijn, afgezien van enkele stukjes verbrand bot, nooit botresten in hunebedden gevonden. In Zweden is daarentegen, door goede bodemconservering, een grote hoeveelheid botresten geborgen van mensen die tot dezelfde cultuur behoren: De Trechterbekercultuur.
Volgens woordvoerder Harry Wolters van het Hunebedcentrum is de uitkomst van het onderzoek zeer fascinerend. Mogelijk werd de ingreep gebruikt om zware hoofdpijn te bestrijden, maar de wetenschap houdt het ook voor mogelijk dat het ging om symbolische of rituele handelingen. De tentoonstelling in het Hunebedcentrum geeft een extra dimensie aan de kennis van de Trechterbekercultuur in Noord-Europees verband. Naast botresten geeft de tentoonstelling ook een beeld van gebruiksvoorwerpen uit de prehistorische boerencultuur, zoals bijlen en sieraden.
Op 31 augustus 2007 wordt de tentoonstelling Shadows of man officieel geopend door de Zweedse ambassadeur in Nederland, de heer Hans Magnussen. De tentoonstelling is te zien tot 13 januari 2008. (Bron: De Volkskrant)
Doek
valt voor Lijst Pim Fortuyn
Het doek voor de Lijst Pim Fortuyn is zaterdag definitief gevallen. Een ruime meerderheid van de algemene ledenvergadering heeft zaterdag in Rotterdam voor opheffing van de landelijke vereniging Lijst Pim Fortuyn gekozen.
De partij, die onder Lijst 5 Fortuyn meedeed aan de parlementsverkiezingen in november, was landelijk al van het politieke toneel verdwenen.
In vijf steden heeft de partij nog een vertegenwoordiging in de gemeenteraad. Deze fracties in Westland, Spijkenisse, Duiven, Den Haag en Eindhoven zetten hun werk nog voort tot het eind van de raadsperiode in 2010.
Het partijkantoor van de Lijst Pim Fortuyn in Den Haag was in mei al gesloten. Volgens partijsecretaris Jens van der Vorm heeft het geen zin meer om de partij op gang te houden. "Een partij zonder zetels, is als een fiets zonder wielen", aldus Van der Vorm zaterdag. Op 1 januari 2008 zal de LPF officieel uit de boeken worden geschreven.
Voor Van der Vorm is met de opheffing van de partij de gedachte van Pim Fortuyn niet verdwenen. "Veel kiezers van destijds zijn overgestapt naar andere partijen met eenzelfde gedachtegoed. Ook Wilders en de SP vertolken de onvrede die nog steeds onder veel kiezers heerst."
Ook in de media ziet Van der Vorm meer aandacht voor de onderwerpen die Pim Fortuyn op de politiek agenda zette. De oprichter van de partij werd op 6 mei 2002 doodgeschoten op het Mediapark in Hilversum.
De moord vond negen dagen voor de Tweede Kamerverkiezingen plaats. Bij die verkiezingen was de LPF de grote winnaar en behaalde vanuit het niets 26 zetels. Vanaf het moment dat de LPF in de Tweede Kamer kwam, werd de partij geteisterd door relletjes en wisselingen van fractieleiders. (Bron: NU.nl)
Het doek voor de Lijst Pim Fortuyn is zaterdag definitief gevallen. Een ruime meerderheid van de algemene ledenvergadering heeft zaterdag in Rotterdam voor opheffing van de landelijke vereniging Lijst Pim Fortuyn gekozen.
De partij, die onder Lijst 5 Fortuyn meedeed aan de parlementsverkiezingen in november, was landelijk al van het politieke toneel verdwenen.
In vijf steden heeft de partij nog een vertegenwoordiging in de gemeenteraad. Deze fracties in Westland, Spijkenisse, Duiven, Den Haag en Eindhoven zetten hun werk nog voort tot het eind van de raadsperiode in 2010.
Het partijkantoor van de Lijst Pim Fortuyn in Den Haag was in mei al gesloten. Volgens partijsecretaris Jens van der Vorm heeft het geen zin meer om de partij op gang te houden. "Een partij zonder zetels, is als een fiets zonder wielen", aldus Van der Vorm zaterdag. Op 1 januari 2008 zal de LPF officieel uit de boeken worden geschreven.
Voor Van der Vorm is met de opheffing van de partij de gedachte van Pim Fortuyn niet verdwenen. "Veel kiezers van destijds zijn overgestapt naar andere partijen met eenzelfde gedachtegoed. Ook Wilders en de SP vertolken de onvrede die nog steeds onder veel kiezers heerst."
Ook in de media ziet Van der Vorm meer aandacht voor de onderwerpen die Pim Fortuyn op de politiek agenda zette. De oprichter van de partij werd op 6 mei 2002 doodgeschoten op het Mediapark in Hilversum.
De moord vond negen dagen voor de Tweede Kamerverkiezingen plaats. Bij die verkiezingen was de LPF de grote winnaar en behaalde vanuit het niets 26 zetels. Vanaf het moment dat de LPF in de Tweede Kamer kwam, werd de partij geteisterd door relletjes en wisselingen van fractieleiders. (Bron: NU.nl)
Vikingschat
gevonden in Noord-Engeland
Een Britse vader en zoon die al jaren elke zaterdag er op uit trekken met hun metaaldetector zijn tijdens een van hun tochten op een grote Vikingschat gestuit. Volgens het British Museum, dat de schat donderdag presenteerde, is het de belangrijkste vondst in Engeland in ruim 150 jaar.
Het tweetal vond in het noorden van Engeland een collectie zilveren objecten die waarschijnlijk uit de tiende eeuw dateren. De waarde wordt geschat op anderhalf miljoen euro. Doordat de zilveren stukken in een loden kist zaten, verkeren ze in uitzonderlijk goede staat.
Volgens het museum is de vondst van ‘wereldbetekenis’, omdat de objecten afkomstig zijn uit verschillende gebieden zoals Afghanistan, Rusland, Scandinavië en Europa.
Het gaat om ruim zeshonderd zilveren munten en zestig sieraden die zich in een zilveren kom bevonden. De munten bevatten verwijzingen naar de voorchristelijke religie van de Vikingen, het christendom en de islam.
De Vikingen uit Noorwegen en Denemarken heersten in de negende en tiende eeuw over een groot gedeelte van Engeland.
Het museum vermoedt dat een van hun leiders de schat aan het begin van de tiende eeuw voor de veiligheid heeft begraven, omdat een Engelse koning delen van het gebied terugveroverde.
De schat kan volgens het museum veel duidelijk maken over de geschiedenis van Engeland in de tiende eeuw. (Bron: NU.nl)
Een Britse vader en zoon die al jaren elke zaterdag er op uit trekken met hun metaaldetector zijn tijdens een van hun tochten op een grote Vikingschat gestuit. Volgens het British Museum, dat de schat donderdag presenteerde, is het de belangrijkste vondst in Engeland in ruim 150 jaar.
Het tweetal vond in het noorden van Engeland een collectie zilveren objecten die waarschijnlijk uit de tiende eeuw dateren. De waarde wordt geschat op anderhalf miljoen euro. Doordat de zilveren stukken in een loden kist zaten, verkeren ze in uitzonderlijk goede staat.
Volgens het museum is de vondst van ‘wereldbetekenis’, omdat de objecten afkomstig zijn uit verschillende gebieden zoals Afghanistan, Rusland, Scandinavië en Europa.
Het gaat om ruim zeshonderd zilveren munten en zestig sieraden die zich in een zilveren kom bevonden. De munten bevatten verwijzingen naar de voorchristelijke religie van de Vikingen, het christendom en de islam.
De Vikingen uit Noorwegen en Denemarken heersten in de negende en tiende eeuw over een groot gedeelte van Engeland.
Het museum vermoedt dat een van hun leiders de schat aan het begin van de tiende eeuw voor de veiligheid heeft begraven, omdat een Engelse koning delen van het gebied terugveroverde.
De schat kan volgens het museum veel duidelijk maken over de geschiedenis van Engeland in de tiende eeuw. (Bron: NU.nl)
Egyptologen:
Hatsjepsoets mummie is gevonden
Egyptes belangrijkste archeoloog, Zahi Hawass, geeft woensdag een persconferentie in de hoofdstad Caïro. De Amerikaanse tv-zender Discovery Channel liet weten dat hij dan aankondigt wat de belangrijkste vondst wordt genoemd na de ontdekking van het graf van koning Toetanchamon.
Archeologen zeiden dat het gaat om twee vrouwelijke mummies die in 1903 gevonden zijn in een kleine tombe, die vermoedelijk van de verpleegster van Hatsjepsoet is. Verscheidene Egyptologen speculeerden in de loop der jaren dat het om Hatsjepsoet zelf ging en haar verpleegster. Beide mummies bevinden zich op dit moment in Caïro. Hawass betwist eerdere theorieën dat de mummie met de rechterarm over de borst Hatsjepsoet is. Hij denkt dat de mummie die in de grafkist van de verpleegster lag, die van de koningin is.
Het kan zijn dat de mummie van Hatsjepsoet in de tombe van haar verpleegster is verborgen om die te beschermen tegen haar opvolger en stiefzoon Toetmosis III, die alles wat aan de overleden koningin deed denken vernietigde. (Bron: NU.nl)
Meer informatie:
Egyptisch Museum Cairo
Vallei der Koninginnen
Tempel van Hatsjepsoet
Egyptes belangrijkste archeoloog, Zahi Hawass, geeft woensdag een persconferentie in de hoofdstad Caïro. De Amerikaanse tv-zender Discovery Channel liet weten dat hij dan aankondigt wat de belangrijkste vondst wordt genoemd na de ontdekking van het graf van koning Toetanchamon.
Archeologen zeiden dat het gaat om twee vrouwelijke mummies die in 1903 gevonden zijn in een kleine tombe, die vermoedelijk van de verpleegster van Hatsjepsoet is. Verscheidene Egyptologen speculeerden in de loop der jaren dat het om Hatsjepsoet zelf ging en haar verpleegster. Beide mummies bevinden zich op dit moment in Caïro. Hawass betwist eerdere theorieën dat de mummie met de rechterarm over de borst Hatsjepsoet is. Hij denkt dat de mummie die in de grafkist van de verpleegster lag, die van de koningin is.
Het kan zijn dat de mummie van Hatsjepsoet in de tombe van haar verpleegster is verborgen om die te beschermen tegen haar opvolger en stiefzoon Toetmosis III, die alles wat aan de overleden koningin deed denken vernietigde. (Bron: NU.nl)
Meer informatie:
Egyptisch Museum Cairo
Vallei der Koninginnen
Tempel van Hatsjepsoet
Portrettist
Willem van Oranje aan vergetelheid ontrukt
Velen hebben het portret dat Adriaen Thomasz. Key van Willem van Oranje maakte, gezien. Toch is zijn naam bij slechts weinigen bekend. Historicus Koenraad Jonckheere onttrekt de zestiende-eeuwse schilder, die ongeveer 24 jaar is geworden, aan de vergetelheid in zijn boek Adriaen Thomasz. Key. Portrait of a Calvinist Painter, dat volgende week wordt gepresenteerd.
Volgens Jonckheere zijn de portretten en historiestukken van Key stuk voor stuk pareltjes. In belangrijke musea als het Louvre in Parijs en het Prado in Madrid hangen schilderwerken van Key op zaal. Zijn artistieke opvattingen bekoorden zelfs Peter Paul Rubens.
Als het werk van Key (circa 1545 - circa 1589) wordt vergeleken met dat vantijdgenoten als Ambrosius Francken en Maarten de Vos, is volgens Jonckheere de conclusie onontkoombaar dat hij een van de succesvolste en meest getalenteerde kunstenaars in de decennia na de Beeldenstorm (1566) was. Schildertechnisch stond hij aan de top.
Jonckheere (1975) promoveerde in 2005 op een proefschrift over de veiling van de schilderijencollectie van koning-stadhouder Willem III (1650-1702). Hij werkt nu aan het onderzoeksproject Schilderkunst na de Beeldenstorm (1566)
Bron: Volkskrant.nl
Velen hebben het portret dat Adriaen Thomasz. Key van Willem van Oranje maakte, gezien. Toch is zijn naam bij slechts weinigen bekend. Historicus Koenraad Jonckheere onttrekt de zestiende-eeuwse schilder, die ongeveer 24 jaar is geworden, aan de vergetelheid in zijn boek Adriaen Thomasz. Key. Portrait of a Calvinist Painter, dat volgende week wordt gepresenteerd.
Volgens Jonckheere zijn de portretten en historiestukken van Key stuk voor stuk pareltjes. In belangrijke musea als het Louvre in Parijs en het Prado in Madrid hangen schilderwerken van Key op zaal. Zijn artistieke opvattingen bekoorden zelfs Peter Paul Rubens.
Als het werk van Key (circa 1545 - circa 1589) wordt vergeleken met dat vantijdgenoten als Ambrosius Francken en Maarten de Vos, is volgens Jonckheere de conclusie onontkoombaar dat hij een van de succesvolste en meest getalenteerde kunstenaars in de decennia na de Beeldenstorm (1566) was. Schildertechnisch stond hij aan de top.
Jonckheere (1975) promoveerde in 2005 op een proefschrift over de veiling van de schilderijencollectie van koning-stadhouder Willem III (1650-1702). Hij werkt nu aan het onderzoeksproject Schilderkunst na de Beeldenstorm (1566)
Bron: Volkskrant.nl
De
valse botten van Jeanne d'Arc
De overblijfselen van de Franse heldin en heilige Jeanne d'Arc worden al meer dan een eeuw vereerd in het Franse Chinon. De botten blijken niet van de maagd van Orleans, maar van een kat en een mummie.
De forensische expert Philippe Charlier kreeg toestemming om onderzoek te doen naar de relieken van Jeanne d'Arc, de Franse heilige en heldin die tijdens de 100-jarige oorlog op de brandstapel ter dood werd gebracht. In het tijdschrift Nature ontmaskert hij de resten als spectaculaire vervalsingen.
De relieken, meer dan honderd jaar tentoongesteld in het bisschoppelijk museum van Chinon, zijn niet de verkoolde botten van de 15de eeuwse maagd van Orleans, maar het dijbot van een kat en de rib van een Egyptenaar die tussen 600 en 200 voor Christus moet zijn gemummificeerd, zo bleek tot grote verrassing van Charlier.
Tijdens de 100-jarige oorlog beschuldigden de Engelsen de Franse verzetsleider Jeanne d'Arc van hekserij. Ze stierf in 1431 in het Normandische Rouen op 19-jarige leeftijd op de brandstapel. In 1867 werd op de zolder van een Parijse apotheek een pot gevonden met het label 'resten gevonden bij de brandstapel van Jeanne d'Arc, maagd van Orleans'. Het ging om enkele geblakerde botten, stukken hout en een reep linnen. De katholieke kerk, die de Franse heldin in 1920 heilig verklaarde, heeft de overblijfselen erkend als authentiek, en ingezegend als reliek.
Maar de onderzoekers dateerden de botten tot ver voor het begin van de jaartelling. De zwarte korst op de botten bleek geen verkoling, maar een mengsel van harsen en asfalt dat Egyptenaren gebruikten voor mummificatie. Middeleeuwse dokters dichtten de overblijfselen van mummies helende krachten toe, dat verklaart de vondst in een apotheek.
Een Franse nationalistische pillendraaier moet ze in de 19de eeuw hebben uitgeroepen tot relieken van Jeanne d'Arc, mogelijk om haar heiligverklaring te bespoedigen. (Bron: Elsevier.nl)
Over het leven van Jeanne D'Arc zijn een aantal speelfilms gemaakt:
Joan of Arc (1999)
The Messenger: The Story of Joan of Arc (1999)
Daarnaast maakte de Engelse popgroep Orchestral Manouvres in the Dark in 1982 het nummer Maid of Orleans over haar.
De overblijfselen van de Franse heldin en heilige Jeanne d'Arc worden al meer dan een eeuw vereerd in het Franse Chinon. De botten blijken niet van de maagd van Orleans, maar van een kat en een mummie.
De forensische expert Philippe Charlier kreeg toestemming om onderzoek te doen naar de relieken van Jeanne d'Arc, de Franse heilige en heldin die tijdens de 100-jarige oorlog op de brandstapel ter dood werd gebracht. In het tijdschrift Nature ontmaskert hij de resten als spectaculaire vervalsingen.
De relieken, meer dan honderd jaar tentoongesteld in het bisschoppelijk museum van Chinon, zijn niet de verkoolde botten van de 15de eeuwse maagd van Orleans, maar het dijbot van een kat en de rib van een Egyptenaar die tussen 600 en 200 voor Christus moet zijn gemummificeerd, zo bleek tot grote verrassing van Charlier.
Tijdens de 100-jarige oorlog beschuldigden de Engelsen de Franse verzetsleider Jeanne d'Arc van hekserij. Ze stierf in 1431 in het Normandische Rouen op 19-jarige leeftijd op de brandstapel. In 1867 werd op de zolder van een Parijse apotheek een pot gevonden met het label 'resten gevonden bij de brandstapel van Jeanne d'Arc, maagd van Orleans'. Het ging om enkele geblakerde botten, stukken hout en een reep linnen. De katholieke kerk, die de Franse heldin in 1920 heilig verklaarde, heeft de overblijfselen erkend als authentiek, en ingezegend als reliek.
Maar de onderzoekers dateerden de botten tot ver voor het begin van de jaartelling. De zwarte korst op de botten bleek geen verkoling, maar een mengsel van harsen en asfalt dat Egyptenaren gebruikten voor mummificatie. Middeleeuwse dokters dichtten de overblijfselen van mummies helende krachten toe, dat verklaart de vondst in een apotheek.
Een Franse nationalistische pillendraaier moet ze in de 19de eeuw hebben uitgeroepen tot relieken van Jeanne d'Arc, mogelijk om haar heiligverklaring te bespoedigen. (Bron: Elsevier.nl)
Over het leven van Jeanne D'Arc zijn een aantal speelfilms gemaakt:
Joan of Arc (1999)
The Messenger: The Story of Joan of Arc (1999)
Daarnaast maakte de Engelse popgroep Orchestral Manouvres in the Dark in 1982 het nummer Maid of Orleans over haar.
Vloot
VOC groter dan gedacht
De vloot van de Verenigde Oost-Indische Compagnie (VOC) was in de 17de eeuw minstens tweemaal zo groot als tot nu toe aangenomen. Tussen 1595 en 1660 had de VOC op zijn belangrijkste handelsroutes geen 529 maar zeker 1058 schepen in de vaart.
Dit stelt historicus en onderwaterarcheoloog Robert Parthesius in zijn proefschrift over de ontwikkeling van het 17de-eeuwse scheepvaartnetwerk van de VOC in Azië. Dinsdag promoveert hij er op aan de Universiteit van Amsterdam.
De kennis over de omvang van de VOC-vloot was tot dusver vooral gebaseerd op de Uitloopboeken van de retourvloten op de scheepvaartroute naar Indië. In deze registers van in- en uitgaande schepen staan voor de periode van 1595 tot 1660 529 schepen vermeld.
Parthesius en een team van medewerkers hebben nu voor het eerst ook alle scheepsbewegingen van de VOC binnen Azië in een database geïnventariseerd. Zo kwam men nog 529 schepen op het spoor, ‘toevallig’ een exacte verdubbeling. Het gaat om een gevarieerde vloot waarin naast retourschepen, fluiten en jachten ook Chinese jonken, inheemse boten en gekaapte Spaanse en Portugese schepen waren opgenomen.
Met die vloot wist de VOC naast het intercontinentale netwerk van de retourvaart ook een fijnmazig en uitgekiend intra-Aziatisch scheepvaartnetwerk op te bouwen, van Jemen tot Japan, dat efficiënter en winstgevender was dan dat van Europese en Aziatische concurrenten. Logistiek sloten de netwerken op elkaar aan bij het overslagstation in Straat Soenda.
De komende jaren hoopt Parthesius ook de ontwikkeling van het scheepvaartnetwerk en de VOC-vloot in de periode ná 1660 in kaart te kunnen brengen. ‘Onze ambitie is met de database de twee eeuwen van de VOC vol te maken.’
Parthesius deed in het verleden onder meer archeologisch onderzoek aan het wrak van het VOC-retourschip Avondster in de baai van Galle op Sri Lanka. Veel vondsten gingen verloren bij de tsunami van eind 2004. Parthesius is nu directeur van het Centrum Internationale Erfgoedactiviteiten. (Bron: De Volkskrant)
De vloot van de Verenigde Oost-Indische Compagnie (VOC) was in de 17de eeuw minstens tweemaal zo groot als tot nu toe aangenomen. Tussen 1595 en 1660 had de VOC op zijn belangrijkste handelsroutes geen 529 maar zeker 1058 schepen in de vaart.
Dit stelt historicus en onderwaterarcheoloog Robert Parthesius in zijn proefschrift over de ontwikkeling van het 17de-eeuwse scheepvaartnetwerk van de VOC in Azië. Dinsdag promoveert hij er op aan de Universiteit van Amsterdam.
De kennis over de omvang van de VOC-vloot was tot dusver vooral gebaseerd op de Uitloopboeken van de retourvloten op de scheepvaartroute naar Indië. In deze registers van in- en uitgaande schepen staan voor de periode van 1595 tot 1660 529 schepen vermeld.
Parthesius en een team van medewerkers hebben nu voor het eerst ook alle scheepsbewegingen van de VOC binnen Azië in een database geïnventariseerd. Zo kwam men nog 529 schepen op het spoor, ‘toevallig’ een exacte verdubbeling. Het gaat om een gevarieerde vloot waarin naast retourschepen, fluiten en jachten ook Chinese jonken, inheemse boten en gekaapte Spaanse en Portugese schepen waren opgenomen.
Met die vloot wist de VOC naast het intercontinentale netwerk van de retourvaart ook een fijnmazig en uitgekiend intra-Aziatisch scheepvaartnetwerk op te bouwen, van Jemen tot Japan, dat efficiënter en winstgevender was dan dat van Europese en Aziatische concurrenten. Logistiek sloten de netwerken op elkaar aan bij het overslagstation in Straat Soenda.
De komende jaren hoopt Parthesius ook de ontwikkeling van het scheepvaartnetwerk en de VOC-vloot in de periode ná 1660 in kaart te kunnen brengen. ‘Onze ambitie is met de database de twee eeuwen van de VOC vol te maken.’
Parthesius deed in het verleden onder meer archeologisch onderzoek aan het wrak van het VOC-retourschip Avondster in de baai van Galle op Sri Lanka. Veel vondsten gingen verloren bij de tsunami van eind 2004. Parthesius is nu directeur van het Centrum Internationale Erfgoedactiviteiten. (Bron: De Volkskrant)
Hitler
raakt mogelijk Duitse nationaliteit kwijt
Dictator Adolf Hitler raakt postuum wellicht zijn Duitse nationaliteit kwijt. Een Duitse sociaaldemocrate wil de naturalisatie van de Oostenrijker alsnog terugdraaien, meldden Duitse media zondag.
De afgevaardigde Isolde Saalmann uit de deelstaat Nedersaksen diende in het regionale parlement een voorstel in. Een speciale commissie van het parlement bekijkt welke mogelijkheden er zijn. Saalmann spreekt over een symbolische stap.
Hitler kreeg in 1932 het Duitse staatsburgerschap toegespeeld door invloedrijke vrienden. Dit was nodig om mee te mogen doen aan de presidentsverkiezingen. Hoewel hij deze verloor kwam hij nog geen jaar later toch aan de macht in Duitsland. (Bron: NU.nl)
Dictator Adolf Hitler raakt postuum wellicht zijn Duitse nationaliteit kwijt. Een Duitse sociaaldemocrate wil de naturalisatie van de Oostenrijker alsnog terugdraaien, meldden Duitse media zondag.
De afgevaardigde Isolde Saalmann uit de deelstaat Nedersaksen diende in het regionale parlement een voorstel in. Een speciale commissie van het parlement bekijkt welke mogelijkheden er zijn. Saalmann spreekt over een symbolische stap.
Hitler kreeg in 1932 het Duitse staatsburgerschap toegespeeld door invloedrijke vrienden. Dit was nodig om mee te mogen doen aan de presidentsverkiezingen. Hoewel hij deze verloor kwam hij nog geen jaar later toch aan de macht in Duitsland. (Bron: NU.nl)
2007:
Het jaar van Michiel Adriaansz de Ruyter
(Door: Henk Mesman)
Op 23 maart opent koningin Beatrix het De Ruyterjaar met onder andere een concert in Vlissingen, de geboorteplaats van De Ruyter. Wie was hij en wat betekende hij voor ons land?
Toen in de Lage Landen aan de Noordzee in 1648, ten overstaan van geheel Europa ,had bewezen dat zij een staat konden vormen werd er een nieuwe fase van onze geschiedenis ingeluid. De verschillende provinciën die samen gewerkt hadden om de gemeenschappelijke Spaanse overheerser de deur uit te werken gingen, volgens een afspraak die in Utrecht was gemaakt, een Republiek vormen.
In deze streken wilde men het op politiek, cultureel en economisch gebied geheel anders aanpakken dan elders in Europa. Onze economie groeide sneller dan de Franse of Engelse, welke nog in de nadagen van de middeleeuwen leefde. Ons land werd een vrijplaats voor alle grote denkers die elders werden geweerd .
Een uitspraak van Rene Descartes klink nog door in onze dagen: ëíWaar vind je meer vrijheid dan in de Republiek ?íí
Er werden meer boeken gedrukt dan in heel Europa bij elkaar. De Koran en de Talmoet kon je in Amsterdam vrij kopen. De in Amsterdam geslagen munten werden overal ter wereld geaccepteerd. De koopvaardij vloot was de grootste die tot dan toe de wereld zeeën had bevaren.
De oorlogzuchtige stadhouder (een soort president) Willem II, een kleinzoon van de beroemde Willem de Zwijger, die nog dacht als een oude monarch uit de middeleeuwen, stierf aan de pokken. Zijn zoon die enkele dagen na zijn dood geboren werd, de latere Willen III, kon nog geen enkele politieke rol spelen.
De leiding van de economische grootmacht kon nu ingevuld worden door echte bestuurders, die het gemeenschappelijk belang van grotere waarde achtte dan het particuliere.
Van een democratie in wording, was dus al sprake in de 17de eeuw.
Johan de Witt nam deze zware taak op zich. Hij en zijn mede regenten moesten tonen aan Europa dat ons land niet alleen een vrije Republiek was naar voorbeeld van de oude Romeinse, maar ook een krachtige factor, in de mondiale politiek. Onze belangen, waar ook ter wereld, moesten beschermd, vergroot en verdedigd worden.
De overzeese handel was van groot belang voor ons land omdat wij niet veel grondstoffen hadden. Wat zelden vertoond was in Europa gebeurde in Amsterdam. Alle goederen die elders in de wereld geproduceerd werden vonden hun weg naar onze hoofdstad. Amsterdam werd een soort grote supermarkt waar je alles wat je maar nodig had kon kopen.
Waneer een vorst marmer nodig had om een paleis te bouwen dan kwam de Franse koning naar Nederland om dit te kopen. Je kon het zo gek niet bedenken alles was te koop in Amsterdam. Er werd dan ook veel geld, zeer veel geld, verdiend door de Amsterdamse kooplieden.
Dit wekte veel wrevel op bij de andere staten om ons heen. Zonder opgaaf van redenen werden Nederlandse koopvaarders aangehouden en aan de ketting gelegd in vreemde havens door afgunstige koningen, van de ons omringende landen. In 1651 vaardigde Engeland zelfs een verordening uit dat de Nederlanders alleen maar producten van eigen bodem in Engeland mochten invoeren.
Dit was de doodsteek voor de vrijhandel op een voor ons toch belangrijk afzet gebied. In die tijd was eer en etiquette van meer belang dan tegenwoordig.
De Britten hadden besloten dat Nederlandse schepen en zeker oorlogsschepen, als eerste op de zee de Engelse vlag moesten groeten. Een vlag incident op zee met de Nederlandse admiraal Tromp gaf dan ook de aanleiding tot een oorlog met dit land (Eerste Engelse Oorlog 1652-1654).
Van een geregelde oorlogsvloot was in die jaren nog geen sprake in ons land. Johan de Witt huurde bij reders grote koopvaardijschepen en bouwde deze zo goed en zo kwaad als het ging om tot schepen uitgerust voor de oorlog ter zee. De opperbevelhebber Maarten Tromp kreeg een groot gebrek aan goed opgeleide zeeofficieren, hij kon per slot van rekening niet overal tegelijk zijn, onze kust was een lange moeilijk te verdedigen strook strand,en de vijand dreigde met een landing.
Johan zocht en vond een koopvaardij kapitein in Zeeland waar hij al vele positieve berichten van had gehoord. In die tijd was een koopvaardij kapitein met vele zaken belast. Zoals het verhandelen en inkopen van goederen en een aanvoeder zijn in de verdediging van zijn schip tegen allerlei gespuis dat op de wereld zeeën voer.
Deze kapitein de Ruyter was net met pensioen gegaan omdat hij zijn schaapjes op het droge had. Hij had in eerste instantie totaal geen zin om met deze zwakke oorlogsvloot de Engelsen te bestrijden op zee. Bovendien vond hij zichzelf met zijn 45 jaar wel toe aan een verdiende rust. Met vrouw en kinderen aan de wal in een huisje met een tuintje was voor een koopvaardij kapitein in die jaren een ongekende luxe.
Na lang aandringen van de regenten en Johan de Witt in het bijzonder nam hij de functie van vice- admiraal voor een zeetocht aan. Hij kreeg de opdracht om de Engelsen te bestrijden in het zuiden van de Noordzee en tevens een terugkerende handelsvloot te beschermen tegen de aanvallen van de vijand.
Deze Eerste Engelse oorlog liep niet zo goed af voor de Republiek der zeven verenigde Nederland. De gehate Acte van Navigatie werd niet ingetrokken zodat de handel op de Bitse eilanden werd beknot. Admiraal Tromp sneuvelde in een zeeslag op de Noordzee ter hoogste van Scheveningen.
En was echter één lichtpuntje in de donkere periode van de eerste Engelse zeeoorlog. Bij Plymouth had vice-admiraal de Ruyter een klinkende overwinning behaald op een overmacht aan Engelse oorlogsbodems welke onder het commando stond van de Engelse admiraal Ayscue. De Ruyter had zich bediend van zijn uitstekende zeemansschapen natuurlijke inzicht in de oorlogsvoering ter zee. Zelf zei hij, godsvruchtig als hij was, ëíAls de almachtige Godt kloekmoedigheid wil geven dan verkrijgt men de overwinning. Dit werk is van Godt zo bestierd zonder dat wij daar reeden voor konnen geveníí.
De oorlog liep af en er werd een betrekkelijke vrede gesloten, de Vrede van Westminster. Johan de Witt begreep heel goed dat er slechts een hoofdstuk was afgesloten in het boek van de confrontatie tussen de twee overzeese handelsconcurrenten. Hij zette dan ook een groot project in gang om de gehele verouderde oorlogsvloot te vervangen voor moderne en zwaardere schepen. De grootste en bekendste oorlogsbodem was het admiraalschip De Zeven Provinciën dat in Rotterdam aan het Haringvliet werd gebouwd. Het schip was zo groot dat de brug bij de tegenwoordige oude haven gesloopt moest worden om het schip toegang tot de maas te geven.
Op dit moment wordt in Lelystad een kopie gebouwd van dit grote schip. Ga daar kijken, het is de moeite waard !
In de tussentijd bleven de Engelsen ons dwars zitten, waar zij maar konden. Zij veroverde Nederlandse bezittingen in Afrika en Amerika, tot grote ergernis van de staten van Holland. In 1664 kreeg, toen nog vice-admiraal, de Ruyter die in de middellandse zee op Algerijnse zeerovers joeg, de geheime opdracht om Nederlandse bezittingen te heroveren op de Britten in Afrika en Amerika.
In Afrika veroverde hij op de Engelsen het Hollandse fort Elmina. Dit fort bestaat nog steeds in de tegenwoordige staat Ghana. Het fort werd door de Nederlanders als handelspost gebruikt. Afrikaanse producten werden er geruild tegen Europese. Een zwarte bladzijde in de Afrikaanse geschiedenis is het verhandelen van inlandse landgenoten aan de Europese kooplui. Slavernij was in die jaren heel normaal en de handelaren uit Europa verdienden er flink aan.
In Amerika waren de Engelsen op de hoogte van zijn komst. Van een verrassingsaanval was geen sprake meer. De Ruyter kon hier weinig uitrichtten en via Noord Amerika zeilde hij weer terug naar het Vaderland. Groot was de vreugde in de Nederlanden toen hij in Delfzijl voet aan wal zette. Temeer omdat de Tweede Engelse Oorlog was uitgebroken (1665-1667).
In Delfzijl is er langs de haven een grote muurschildering aangebracht, zijn aankomst voorstellende, welke nog steeds te zien is. De Engelsen werden in een vierdaagse zeeslag bij Noord-Voorland verslagen. Een tweedaagse zeeslag die daar op volgde verliep minder gunstig voor de Republiek.
Engeland verlangde naar een vrede . En waren een aantal rampen over dit land gekomen. Londen brandde voor een groot gedeelte af en er woedde en hevige pest epidemie.
De Nederlanders en Britten startten vredes onderhandelingen te Breda. De Engelsen vertraagden dit overleg , om een gunstige wending voor hen zelf te bewerkstelligen.
Dit was een doorn in het oog van Johan de Witt. Hij smeedde een plan om een smaldeel de Thames op te sturen en de Engelse vloot, welke onttakeld en opgelegd bij Chatham lag te vernietigen.
De Ruyter voelde echter niets voor het plan om militaire acties op de Thames uit te voeren, hij vond het veel te gevaarlijk met oog op rugdekking en het feit dat de Thames een ondiepe getijde rivier is. De Ruyter had een moment van zwakte, zijn gezondheid was al een jaar niet goed waarschijnlijk aan de beschrijving van het ziektebeeld, leed hij aan malaria.
Hoge koortsen putten zijn lichaam uit, per slot van rekening was hij toen al 61 jaar.
Ondanks de protesten van de Ruyter en dankzij het doorzettingsvermogen van de staatsman Johan de Witt werd de aanval op de Thames uitgevoerd. Jan van Brakel, een kapitein van een Fregat voer de ketting kapot, die over de Medway (een zijrivier van de Thames) was gespannen ter beveiliging van 's Konings oorlogschepen. De schepen brandden nog dagen lang door als fakkels, volgens de Engelse ooggetuigen Samuel Peys.
De Ruyter bleef met het grootste deel van de vloot voor de Thames liggen als rugdekking voor de dappere mannen die het huzarenstukje leverde. De Ruyter, ziek als hij was, gaf uitstekende leiding vanaf zijn veilige admiraalsschip de Zeven Provinciën.
De Engelsen wisten in Breda snel een vrede te bewerkstelligen om erger te voorkomen. De inwoners van Londen brachten hun bezittingen in veiligheid door deze te begraven omdat zij een aanval op Londen verwachtten aldus Samuel Peys. Nu nog zijn in het Nationaal museum te Amsterdam de vlaggen en trofeeën te zien die toen op de Britse oorlog schepen zijn veroverd.
De vrede zou niet lang duren. Binnenlandse problemen met de zoon van Willem II die inmiddels een leeftijd had bereikt van 20 jaar, en dacht en rechtmatige kleem te kunnen leggen op het stadhouderschap van Holland, Zeeland enz., gaf een grote binnenlandse politieke ontwrichting.
Uiteindelijk werd Johan en zijn broer Cornelis door het opgehitste volk op beestachtige wijze vermoord in Den-Haag in het gedenkwaardige rampjaar 1672. In de gevangenpoort in deze stad zijn er nog tot op de dag van vandaag lichaamsdelen van de broers bewaard gebleven die herinneren aan deze schanddaad.
De vermoorde broers Johan
en Cornelis de Wit
Inmiddels hadden de Fransen zich in het kamp van de Engelsen gevoegd om eens en voor altijd af te rekenen met dit voor hen vreemde en welvarende land. Lodewijk de XIV zou met een groot leger ons gebied van uit het zuiden aanvallen en Karel II van Engeland met een gecombineerde Engels-Franse vloot een landing op onze kusten uitvoeren.
In april 1672 een paar maanden voor de moord op de gebroeders de Witt barstte het onweer los. Condé en Turenne de beste veldheren uit die tijd trokken met een leger van 85000 man op richting Amsterdam. Erg ver zouden zij niet komen, de Nederlanders hadden de rivier dijken in Holland en Utrecht doorgestoken zodat de Hollandse waterlinie een feit was.
Nog steeds zijn er in het landschap stille, getuigen te vinden van deze barrière.
Ter zee had de oude admiraal de Ruyter het bevel. Hij was inmiddels 66 jaar, voor die tijd stokoud. Hij slaagde er in een overmacht van Franse en Engelse oorlogschepen tot driemaal toe bij onze kusten te verjagen. De opzet van de verbonden naties om ons land te verdelen tussen hen beiden was roemloos mislukt.
Stel dat het gelukt was hoe had de geschiedenis zich voorgezet, niemand zat het weten.
Engeland was deze oorlog moe en sloot een afzonderlijke vrede met de Nederlanden. Vijftien jaar later zou stadhouder Willem III samen met zijn vrouw koning en koningin van Engeland worden, het kan verkeren.
De oorlog met Frankrijk werd voorgezet. Spanje had inmiddels ook problemen met Lodewijk de IVX gekregen om de zuidelijke Nederlanden ( België ) dat nog altijd een deel van het Spaanse koninkrijk was. De Fransen maakte aanspraak op dit gebied, aanleiding was een onduidelijke huwelijksaanspraak van een familielid van Lodewijk.
Zo beslisten de statengeneraal van de Republiek, inmiddels onder leiding van Stadhouder Willem III, dat de Spanjaarden in de Middellandse-Zee geholpen moesten worden tegen de Fransen. De voormalige vijanden werden bondgenoten tegen wil en dank. Er werd een slechte vloot uitgerust zonder de Ruyters vertrouwde admiraalsschip de Zeven Provinciën.
De Ruyter protesteerde. De regenten vroegen hem of hij misschien bang was geworden op zijn oude dag. De Ruyter antwoordde ; ëíHet is mij leed, dat de heren de vlag van de staat zo veil hebben en wagen en al werd mij bevolen í's lands vlag op een enkel schip te voeren, ik zou daarmee in zee gaan en daar de heren staten hun vlag betrouwen, zal ik mijn leven wageníí.
De Ruyter was inmiddels 68 jaar en voelde zijn einde naderen. Er waren misschien een aantal overwegingen waarom hij zijn laatste dagen niet in zijn woning aan de Prins Henderikkade in Amsterdam wilde slijten. Wanneer hij niet zou sneuvelen in dienst der Staten dan zou hij niet in aanmerking komen voor een staatsbegrafenis met een praalgraf. Op zee schreef hij zijn testament en een lange brief aan zijn zoon Engel. Hij vond het wel eens tijd worden voor Engel om te gaan trouwen en kinderen te gaan krijgen.
Eenmaal in de Spaanse wateren aangekomen bleek de Spaanse vloot verre van operationeel te zijn, onbekwame officieren vormden de leiding. De Ruyter ontving van een bode die de vloot achterna gereisd was een verzegelde brief van de statengeneraal der Republiek. Daarin werd aangedrongen op zijn bemiddeling in de vrijlating van 26 gereformeerde predikanten, die als slaaf werkten op de vloot van de katholieke Spanjaarden. De Ruyter, zelf gereformeerd, wist de Spaanse autoriteiten zodanig te bewerken dat de predikanten afkomstig uit Hongarije vrijgelaten werden en bij hem aan boord van zijn admiraalsschip de Eendracht kwamen.
In de Hongaarse plaats Debreczen wordt nog elk jaar door de Hongaren een krans gelegd bij het standbeeld ter ere van de Ruyters humanitaire daad.
Zoals altijd leidde hij de zeeslag vanaf de campagne van het schip. Een plaats waar hij weinig beschutting had tegen het vijandig geschut. Plots werd hij getroffen door een kanonskogel Deze verbrijzelde zijn rechter been en linkervoet. Hij viel op het tussendek en men bracht hem naar zijn kajuit. Zo goed en zo kwaad als het ging, gaf hij nog aanwijzigen om de strijd tot een goed einde te brengen. Nadat de slag onbeslist was geëindigd gingen de vloten uiteen. De Nederlandse meerde af in de plaats Syracuse (op Sicilië ).
Men heeft nog geprobeerd zijn been te amputeren en in eerste instantie leek het beter te gaan. De vijfde dag na het fatale schot werd hij overvallen door hevige koortsen en snel namen zijn krachten af.Zo lang hij nog kon spreken heeft hij gebeden voor zijn zielenrust. Heel veel troost vond hij in Davids woorden uit Psalm 63: O Godt, Gy zyt myn Godt, ik zoek u in den dageraad myn ziele dorst naar u, myn vleesch verlangt naar u in een land dor en mat, zonder water.
Op 29 april 1676 in de ouderdom van 69 jaar een maand en vijf dagen overleed hij. Zijn lijk werd terstond met sterke kruiden gebalsemd en in een loden kist naar Amsterdam gevoerd.Pas in februari 1667 liep de vloot binnen in Hellevoetsluis.
In maart 1667 werd hij in de Nieuwe kerk te Amsterdam begraven waar nog steeds een indrukwekkend praalgraf van hem te bewonderen is. Zijn zoon Engel heeft de gehele geschreven nalatenschap aan de dominee gegeven die de uitvaart van zijn vader geregeld had.Deze heer Brandt heeft een biografie geschreven aan de hand van dit materiaal.
Samen met andere bronnen weten wij het leven van deze redder des vaderlands te reconstrueren en te begrijpen.
Brandt heeft een gedicht op zijn leven gemaakt:
Aanschouw den held.
Der Staten rechterhand.
De redder van het vervallen vaderland.
Die in één jaar tijd.
Twee grote koninkrijken.
Tot drie maal toe de trotse vlag deed strijken.
Het roer der vloot.
De arm waar Godt door stree.
Bracht weer de vrijheid en de vree.
(Door: Henk Mesman)
(Door: Henk Mesman)
Op 23 maart opent koningin Beatrix het De Ruyterjaar met onder andere een concert in Vlissingen, de geboorteplaats van De Ruyter. Wie was hij en wat betekende hij voor ons land?
Toen in de Lage Landen aan de Noordzee in 1648, ten overstaan van geheel Europa ,had bewezen dat zij een staat konden vormen werd er een nieuwe fase van onze geschiedenis ingeluid. De verschillende provinciën die samen gewerkt hadden om de gemeenschappelijke Spaanse overheerser de deur uit te werken gingen, volgens een afspraak die in Utrecht was gemaakt, een Republiek vormen.
In deze streken wilde men het op politiek, cultureel en economisch gebied geheel anders aanpakken dan elders in Europa. Onze economie groeide sneller dan de Franse of Engelse, welke nog in de nadagen van de middeleeuwen leefde. Ons land werd een vrijplaats voor alle grote denkers die elders werden geweerd .
Een uitspraak van Rene Descartes klink nog door in onze dagen: ëíWaar vind je meer vrijheid dan in de Republiek ?íí
Er werden meer boeken gedrukt dan in heel Europa bij elkaar. De Koran en de Talmoet kon je in Amsterdam vrij kopen. De in Amsterdam geslagen munten werden overal ter wereld geaccepteerd. De koopvaardij vloot was de grootste die tot dan toe de wereld zeeën had bevaren.
De oorlogzuchtige stadhouder (een soort president) Willem II, een kleinzoon van de beroemde Willem de Zwijger, die nog dacht als een oude monarch uit de middeleeuwen, stierf aan de pokken. Zijn zoon die enkele dagen na zijn dood geboren werd, de latere Willen III, kon nog geen enkele politieke rol spelen.
De leiding van de economische grootmacht kon nu ingevuld worden door echte bestuurders, die het gemeenschappelijk belang van grotere waarde achtte dan het particuliere.
Van een democratie in wording, was dus al sprake in de 17de eeuw.
Johan de Witt nam deze zware taak op zich. Hij en zijn mede regenten moesten tonen aan Europa dat ons land niet alleen een vrije Republiek was naar voorbeeld van de oude Romeinse, maar ook een krachtige factor, in de mondiale politiek. Onze belangen, waar ook ter wereld, moesten beschermd, vergroot en verdedigd worden.
De overzeese handel was van groot belang voor ons land omdat wij niet veel grondstoffen hadden. Wat zelden vertoond was in Europa gebeurde in Amsterdam. Alle goederen die elders in de wereld geproduceerd werden vonden hun weg naar onze hoofdstad. Amsterdam werd een soort grote supermarkt waar je alles wat je maar nodig had kon kopen.
Waneer een vorst marmer nodig had om een paleis te bouwen dan kwam de Franse koning naar Nederland om dit te kopen. Je kon het zo gek niet bedenken alles was te koop in Amsterdam. Er werd dan ook veel geld, zeer veel geld, verdiend door de Amsterdamse kooplieden.
Dit wekte veel wrevel op bij de andere staten om ons heen. Zonder opgaaf van redenen werden Nederlandse koopvaarders aangehouden en aan de ketting gelegd in vreemde havens door afgunstige koningen, van de ons omringende landen. In 1651 vaardigde Engeland zelfs een verordening uit dat de Nederlanders alleen maar producten van eigen bodem in Engeland mochten invoeren.
Dit was de doodsteek voor de vrijhandel op een voor ons toch belangrijk afzet gebied. In die tijd was eer en etiquette van meer belang dan tegenwoordig.
De Britten hadden besloten dat Nederlandse schepen en zeker oorlogsschepen, als eerste op de zee de Engelse vlag moesten groeten. Een vlag incident op zee met de Nederlandse admiraal Tromp gaf dan ook de aanleiding tot een oorlog met dit land (Eerste Engelse Oorlog 1652-1654).
Van een geregelde oorlogsvloot was in die jaren nog geen sprake in ons land. Johan de Witt huurde bij reders grote koopvaardijschepen en bouwde deze zo goed en zo kwaad als het ging om tot schepen uitgerust voor de oorlog ter zee. De opperbevelhebber Maarten Tromp kreeg een groot gebrek aan goed opgeleide zeeofficieren, hij kon per slot van rekening niet overal tegelijk zijn, onze kust was een lange moeilijk te verdedigen strook strand,en de vijand dreigde met een landing.
Johan zocht en vond een koopvaardij kapitein in Zeeland waar hij al vele positieve berichten van had gehoord. In die tijd was een koopvaardij kapitein met vele zaken belast. Zoals het verhandelen en inkopen van goederen en een aanvoeder zijn in de verdediging van zijn schip tegen allerlei gespuis dat op de wereld zeeën voer.
Deze kapitein de Ruyter was net met pensioen gegaan omdat hij zijn schaapjes op het droge had. Hij had in eerste instantie totaal geen zin om met deze zwakke oorlogsvloot de Engelsen te bestrijden op zee. Bovendien vond hij zichzelf met zijn 45 jaar wel toe aan een verdiende rust. Met vrouw en kinderen aan de wal in een huisje met een tuintje was voor een koopvaardij kapitein in die jaren een ongekende luxe.
Na lang aandringen van de regenten en Johan de Witt in het bijzonder nam hij de functie van vice- admiraal voor een zeetocht aan. Hij kreeg de opdracht om de Engelsen te bestrijden in het zuiden van de Noordzee en tevens een terugkerende handelsvloot te beschermen tegen de aanvallen van de vijand.
Deze Eerste Engelse oorlog liep niet zo goed af voor de Republiek der zeven verenigde Nederland. De gehate Acte van Navigatie werd niet ingetrokken zodat de handel op de Bitse eilanden werd beknot. Admiraal Tromp sneuvelde in een zeeslag op de Noordzee ter hoogste van Scheveningen.
En was echter één lichtpuntje in de donkere periode van de eerste Engelse zeeoorlog. Bij Plymouth had vice-admiraal de Ruyter een klinkende overwinning behaald op een overmacht aan Engelse oorlogsbodems welke onder het commando stond van de Engelse admiraal Ayscue. De Ruyter had zich bediend van zijn uitstekende zeemansschapen natuurlijke inzicht in de oorlogsvoering ter zee. Zelf zei hij, godsvruchtig als hij was, ëíAls de almachtige Godt kloekmoedigheid wil geven dan verkrijgt men de overwinning. Dit werk is van Godt zo bestierd zonder dat wij daar reeden voor konnen geveníí.
De oorlog liep af en er werd een betrekkelijke vrede gesloten, de Vrede van Westminster. Johan de Witt begreep heel goed dat er slechts een hoofdstuk was afgesloten in het boek van de confrontatie tussen de twee overzeese handelsconcurrenten. Hij zette dan ook een groot project in gang om de gehele verouderde oorlogsvloot te vervangen voor moderne en zwaardere schepen. De grootste en bekendste oorlogsbodem was het admiraalschip De Zeven Provinciën dat in Rotterdam aan het Haringvliet werd gebouwd. Het schip was zo groot dat de brug bij de tegenwoordige oude haven gesloopt moest worden om het schip toegang tot de maas te geven.
Op dit moment wordt in Lelystad een kopie gebouwd van dit grote schip. Ga daar kijken, het is de moeite waard !
In de tussentijd bleven de Engelsen ons dwars zitten, waar zij maar konden. Zij veroverde Nederlandse bezittingen in Afrika en Amerika, tot grote ergernis van de staten van Holland. In 1664 kreeg, toen nog vice-admiraal, de Ruyter die in de middellandse zee op Algerijnse zeerovers joeg, de geheime opdracht om Nederlandse bezittingen te heroveren op de Britten in Afrika en Amerika.
In Afrika veroverde hij op de Engelsen het Hollandse fort Elmina. Dit fort bestaat nog steeds in de tegenwoordige staat Ghana. Het fort werd door de Nederlanders als handelspost gebruikt. Afrikaanse producten werden er geruild tegen Europese. Een zwarte bladzijde in de Afrikaanse geschiedenis is het verhandelen van inlandse landgenoten aan de Europese kooplui. Slavernij was in die jaren heel normaal en de handelaren uit Europa verdienden er flink aan.
In Amerika waren de Engelsen op de hoogte van zijn komst. Van een verrassingsaanval was geen sprake meer. De Ruyter kon hier weinig uitrichtten en via Noord Amerika zeilde hij weer terug naar het Vaderland. Groot was de vreugde in de Nederlanden toen hij in Delfzijl voet aan wal zette. Temeer omdat de Tweede Engelse Oorlog was uitgebroken (1665-1667).
In Delfzijl is er langs de haven een grote muurschildering aangebracht, zijn aankomst voorstellende, welke nog steeds te zien is. De Engelsen werden in een vierdaagse zeeslag bij Noord-Voorland verslagen. Een tweedaagse zeeslag die daar op volgde verliep minder gunstig voor de Republiek.
Engeland verlangde naar een vrede . En waren een aantal rampen over dit land gekomen. Londen brandde voor een groot gedeelte af en er woedde en hevige pest epidemie.
De Nederlanders en Britten startten vredes onderhandelingen te Breda. De Engelsen vertraagden dit overleg , om een gunstige wending voor hen zelf te bewerkstelligen.
Dit was een doorn in het oog van Johan de Witt. Hij smeedde een plan om een smaldeel de Thames op te sturen en de Engelse vloot, welke onttakeld en opgelegd bij Chatham lag te vernietigen.
De Ruyter voelde echter niets voor het plan om militaire acties op de Thames uit te voeren, hij vond het veel te gevaarlijk met oog op rugdekking en het feit dat de Thames een ondiepe getijde rivier is. De Ruyter had een moment van zwakte, zijn gezondheid was al een jaar niet goed waarschijnlijk aan de beschrijving van het ziektebeeld, leed hij aan malaria.
Hoge koortsen putten zijn lichaam uit, per slot van rekening was hij toen al 61 jaar.
Ondanks de protesten van de Ruyter en dankzij het doorzettingsvermogen van de staatsman Johan de Witt werd de aanval op de Thames uitgevoerd. Jan van Brakel, een kapitein van een Fregat voer de ketting kapot, die over de Medway (een zijrivier van de Thames) was gespannen ter beveiliging van 's Konings oorlogschepen. De schepen brandden nog dagen lang door als fakkels, volgens de Engelse ooggetuigen Samuel Peys.
De Ruyter bleef met het grootste deel van de vloot voor de Thames liggen als rugdekking voor de dappere mannen die het huzarenstukje leverde. De Ruyter, ziek als hij was, gaf uitstekende leiding vanaf zijn veilige admiraalsschip de Zeven Provinciën.
De Engelsen wisten in Breda snel een vrede te bewerkstelligen om erger te voorkomen. De inwoners van Londen brachten hun bezittingen in veiligheid door deze te begraven omdat zij een aanval op Londen verwachtten aldus Samuel Peys. Nu nog zijn in het Nationaal museum te Amsterdam de vlaggen en trofeeën te zien die toen op de Britse oorlog schepen zijn veroverd.
De vrede zou niet lang duren. Binnenlandse problemen met de zoon van Willem II die inmiddels een leeftijd had bereikt van 20 jaar, en dacht en rechtmatige kleem te kunnen leggen op het stadhouderschap van Holland, Zeeland enz., gaf een grote binnenlandse politieke ontwrichting.
Uiteindelijk werd Johan en zijn broer Cornelis door het opgehitste volk op beestachtige wijze vermoord in Den-Haag in het gedenkwaardige rampjaar 1672. In de gevangenpoort in deze stad zijn er nog tot op de dag van vandaag lichaamsdelen van de broers bewaard gebleven die herinneren aan deze schanddaad.
De vermoorde broers Johan
en Cornelis de Wit
Inmiddels hadden de Fransen zich in het kamp van de Engelsen gevoegd om eens en voor altijd af te rekenen met dit voor hen vreemde en welvarende land. Lodewijk de XIV zou met een groot leger ons gebied van uit het zuiden aanvallen en Karel II van Engeland met een gecombineerde Engels-Franse vloot een landing op onze kusten uitvoeren.
In april 1672 een paar maanden voor de moord op de gebroeders de Witt barstte het onweer los. Condé en Turenne de beste veldheren uit die tijd trokken met een leger van 85000 man op richting Amsterdam. Erg ver zouden zij niet komen, de Nederlanders hadden de rivier dijken in Holland en Utrecht doorgestoken zodat de Hollandse waterlinie een feit was.
Nog steeds zijn er in het landschap stille, getuigen te vinden van deze barrière.
Ter zee had de oude admiraal de Ruyter het bevel. Hij was inmiddels 66 jaar, voor die tijd stokoud. Hij slaagde er in een overmacht van Franse en Engelse oorlogschepen tot driemaal toe bij onze kusten te verjagen. De opzet van de verbonden naties om ons land te verdelen tussen hen beiden was roemloos mislukt.
Stel dat het gelukt was hoe had de geschiedenis zich voorgezet, niemand zat het weten.
Engeland was deze oorlog moe en sloot een afzonderlijke vrede met de Nederlanden. Vijftien jaar later zou stadhouder Willem III samen met zijn vrouw koning en koningin van Engeland worden, het kan verkeren.
De oorlog met Frankrijk werd voorgezet. Spanje had inmiddels ook problemen met Lodewijk de IVX gekregen om de zuidelijke Nederlanden ( België ) dat nog altijd een deel van het Spaanse koninkrijk was. De Fransen maakte aanspraak op dit gebied, aanleiding was een onduidelijke huwelijksaanspraak van een familielid van Lodewijk.
Zo beslisten de statengeneraal van de Republiek, inmiddels onder leiding van Stadhouder Willem III, dat de Spanjaarden in de Middellandse-Zee geholpen moesten worden tegen de Fransen. De voormalige vijanden werden bondgenoten tegen wil en dank. Er werd een slechte vloot uitgerust zonder de Ruyters vertrouwde admiraalsschip de Zeven Provinciën.
De Ruyter protesteerde. De regenten vroegen hem of hij misschien bang was geworden op zijn oude dag. De Ruyter antwoordde ; ëíHet is mij leed, dat de heren de vlag van de staat zo veil hebben en wagen en al werd mij bevolen í's lands vlag op een enkel schip te voeren, ik zou daarmee in zee gaan en daar de heren staten hun vlag betrouwen, zal ik mijn leven wageníí.
De Ruyter was inmiddels 68 jaar en voelde zijn einde naderen. Er waren misschien een aantal overwegingen waarom hij zijn laatste dagen niet in zijn woning aan de Prins Henderikkade in Amsterdam wilde slijten. Wanneer hij niet zou sneuvelen in dienst der Staten dan zou hij niet in aanmerking komen voor een staatsbegrafenis met een praalgraf. Op zee schreef hij zijn testament en een lange brief aan zijn zoon Engel. Hij vond het wel eens tijd worden voor Engel om te gaan trouwen en kinderen te gaan krijgen.
Eenmaal in de Spaanse wateren aangekomen bleek de Spaanse vloot verre van operationeel te zijn, onbekwame officieren vormden de leiding. De Ruyter ontving van een bode die de vloot achterna gereisd was een verzegelde brief van de statengeneraal der Republiek. Daarin werd aangedrongen op zijn bemiddeling in de vrijlating van 26 gereformeerde predikanten, die als slaaf werkten op de vloot van de katholieke Spanjaarden. De Ruyter, zelf gereformeerd, wist de Spaanse autoriteiten zodanig te bewerken dat de predikanten afkomstig uit Hongarije vrijgelaten werden en bij hem aan boord van zijn admiraalsschip de Eendracht kwamen.
In de Hongaarse plaats Debreczen wordt nog elk jaar door de Hongaren een krans gelegd bij het standbeeld ter ere van de Ruyters humanitaire daad.
Zoals altijd leidde hij de zeeslag vanaf de campagne van het schip. Een plaats waar hij weinig beschutting had tegen het vijandig geschut. Plots werd hij getroffen door een kanonskogel Deze verbrijzelde zijn rechter been en linkervoet. Hij viel op het tussendek en men bracht hem naar zijn kajuit. Zo goed en zo kwaad als het ging, gaf hij nog aanwijzigen om de strijd tot een goed einde te brengen. Nadat de slag onbeslist was geëindigd gingen de vloten uiteen. De Nederlandse meerde af in de plaats Syracuse (op Sicilië ).
Men heeft nog geprobeerd zijn been te amputeren en in eerste instantie leek het beter te gaan. De vijfde dag na het fatale schot werd hij overvallen door hevige koortsen en snel namen zijn krachten af.Zo lang hij nog kon spreken heeft hij gebeden voor zijn zielenrust. Heel veel troost vond hij in Davids woorden uit Psalm 63: O Godt, Gy zyt myn Godt, ik zoek u in den dageraad myn ziele dorst naar u, myn vleesch verlangt naar u in een land dor en mat, zonder water.
Op 29 april 1676 in de ouderdom van 69 jaar een maand en vijf dagen overleed hij. Zijn lijk werd terstond met sterke kruiden gebalsemd en in een loden kist naar Amsterdam gevoerd.Pas in februari 1667 liep de vloot binnen in Hellevoetsluis.
In maart 1667 werd hij in de Nieuwe kerk te Amsterdam begraven waar nog steeds een indrukwekkend praalgraf van hem te bewonderen is. Zijn zoon Engel heeft de gehele geschreven nalatenschap aan de dominee gegeven die de uitvaart van zijn vader geregeld had.Deze heer Brandt heeft een biografie geschreven aan de hand van dit materiaal.
Samen met andere bronnen weten wij het leven van deze redder des vaderlands te reconstrueren en te begrijpen.
Brandt heeft een gedicht op zijn leven gemaakt:
Aanschouw den held.
Der Staten rechterhand.
De redder van het vervallen vaderland.
Die in één jaar tijd.
Twee grote koninkrijken.
Tot drie maal toe de trotse vlag deed strijken.
Het roer der vloot.
De arm waar Godt door stree.
Bracht weer de vrijheid en de vree.
(Door: Henk Mesman)
De
dukdalf: protest tegen een bezetter
(Door: Jan-Wolter Smit)
Onlangs was ik in het Marinemuseum in Den Helder. Een mooi museum, boordevol geschiedenis. Een aanrader! Maar dat terzijde. Ik maakte daar de onderstaande foto. Op de foto is een zogenaamde dukdalf te zien.
Nu is dit niet zo vreemd, aangezien het een voorwerp is dat regelmatig in de scheepvaart gebruikt wordt. Een dukdalf heeft twee belangrijke functies. Als een waterweg versmalt, bijvoorbeeld bij een brug, dan kan een schip gemakkelijk averij (schade) oplopen. Door een dukdalf te plaatsen wordt deze schade voorkomen. Verder is het een plek waar een schip kan aanmeren. De trossen (touwen) worden over de dukdalf gegooid om aan te meren.
En zo komt het ding waarschijnlijk ook aan zijn naam. De legende wil dat de Watergeuzen, de tegenstanders van de Spanjaarden in de Tachtigjarige Oorlog, telkens als zij gingen aanmeren en de trossen gooiden, Duc d'Alve riepen. Dit is Frans voor de Hertog van Alva, de Spaanse generaal die op dat moment oorlog voerde tegen Willem van Oranje en de Watergeuzen in de Nederlanden. Zijn bewind in deze streken was berucht vanwege de terreur die hij gebruikte.
Door de touwen om de nek van de dukdalf te werpen, gaven ze eigenlijk aan ook de strop om de nek van de echte Duc d'Alve te willen gooien: ophangen dus! Een soort protest tegen de bezetter. Iets dat gedurende deze én andere bezettingen van Nederland nog dikwijls zal worden gedaan.
(Door: Jan-Wolter Smit)
Onlangs was ik in het Marinemuseum in Den Helder. Een mooi museum, boordevol geschiedenis. Een aanrader! Maar dat terzijde. Ik maakte daar de onderstaande foto. Op de foto is een zogenaamde dukdalf te zien.
Nu is dit niet zo vreemd, aangezien het een voorwerp is dat regelmatig in de scheepvaart gebruikt wordt. Een dukdalf heeft twee belangrijke functies. Als een waterweg versmalt, bijvoorbeeld bij een brug, dan kan een schip gemakkelijk averij (schade) oplopen. Door een dukdalf te plaatsen wordt deze schade voorkomen. Verder is het een plek waar een schip kan aanmeren. De trossen (touwen) worden over de dukdalf gegooid om aan te meren.
En zo komt het ding waarschijnlijk ook aan zijn naam. De legende wil dat de Watergeuzen, de tegenstanders van de Spanjaarden in de Tachtigjarige Oorlog, telkens als zij gingen aanmeren en de trossen gooiden, Duc d'Alve riepen. Dit is Frans voor de Hertog van Alva, de Spaanse generaal die op dat moment oorlog voerde tegen Willem van Oranje en de Watergeuzen in de Nederlanden. Zijn bewind in deze streken was berucht vanwege de terreur die hij gebruikte.
Door de touwen om de nek van de dukdalf te werpen, gaven ze eigenlijk aan ook de strop om de nek van de echte Duc d'Alve te willen gooien: ophangen dus! Een soort protest tegen de bezetter. Iets dat gedurende deze én andere bezettingen van Nederland nog dikwijls zal worden gedaan.
Eeuwenlange
omhelzing
Een Italiaans stel ligt al meer dan vijfduizend jaar in elkaars armen. Het paar skeletten is veertig kilometer ten zuiden van Verona gevonden, de stad die de setting was voor Shakespeares Romeo en Juliet.
De twee werden gevonden op een terrein waar binnenkort een fabriek wordt gebouwd. "Voor zover we weten is de ontdekking van een dubbele begrafenis uit dit tijdperk uniek," zegt Elena Menotti, de archeologe die de opgraving leidt, tegen Associated Press.
De archeologen gaan er van uit dat het een man en vrouw betreft. Onderzoek van het gebit wijst uit dat het een paar jong gestorven is. (Bron: NU.nl)
Een Italiaans stel ligt al meer dan vijfduizend jaar in elkaars armen. Het paar skeletten is veertig kilometer ten zuiden van Verona gevonden, de stad die de setting was voor Shakespeares Romeo en Juliet.
De twee werden gevonden op een terrein waar binnenkort een fabriek wordt gebouwd. "Voor zover we weten is de ontdekking van een dubbele begrafenis uit dit tijdperk uniek," zegt Elena Menotti, de archeologe die de opgraving leidt, tegen Associated Press.
De archeologen gaan er van uit dat het een man en vrouw betreft. Onderzoek van het gebit wijst uit dat het een paar jong gestorven is. (Bron: NU.nl)
Huizen
van bouwers Stonehenge ontdekt
In de buurt van het dorp Durrington Walls, op enkele kilometers afstand van Stonehenge, stuitten archeologen op de resten van een dorp dat rond de honderd huizen moet hebben omvat - de grootste nederzetting uit de steentijd die ooit is ontdekt in Groot-Brittannië.
Volgens de onderzoekers woonden in het dorp mogelijk honderden bouwers van Stonehenge, en werden de huizen daarna gebruikt door bezoekers van het mysterieuze monument, dat vermoedelijk dienst deed bij begrafenisriten en ceremonies. De huizen zouden dateren uit 2.600-2.500 voor Christus.
De archeologen van de universiteit van Sheffield hebben tot nu toe acht huizen blootgelegd, waar ze naast heel veel afval ook resten aantroffen van bedden en houten kasten. De woningen met een oppervlakte van vijf vierkante meter waren opgetrokken uit hout en klei.
Volgens de onderzoekers was de plek mogelijk maar een deel van het jaar bewoond, omdat veel activiteiten bij Stonehenge een seizoenskarakter hadden, met enorme 'festivals' in het midden van de winter. De braspartijen die daarbij hoorden verklaren de exorbitante hoeveelheden halfafgekloven dierenbotten die in het dorp zijn aangetroffen.
Bij Durrington zijn al in 1967 de resten opgegraven van een neolithische houten replica van Stonehenge. Maar wijst de stenen Stonehenge naar de zonsondergang van de winterse zonnewende, de houten versie is georiënteerd naar de zonsopgang op die dag, hetgeen de theorie steunt dat de twee plekken aanvullende religieuze functies in hetzelfde feest hebben vervuld.
Onderzoeksleider Mike Parker Pearson denkt dat Durrington tijdens de midwinterfeesten werd gebruikt voor begrafenisriten, waarbij lichamen via de naburige rivier de Avon naar het hiernamaals werden gestuurd. Stonehenge, waar de as van zeker 250 lichamen is gevonden, zou daarbij hebben gefungeerd als monument en laatste rustplaats van belangrijke doden. (Bron: Elsevier)
In de buurt van het dorp Durrington Walls, op enkele kilometers afstand van Stonehenge, stuitten archeologen op de resten van een dorp dat rond de honderd huizen moet hebben omvat - de grootste nederzetting uit de steentijd die ooit is ontdekt in Groot-Brittannië.
Volgens de onderzoekers woonden in het dorp mogelijk honderden bouwers van Stonehenge, en werden de huizen daarna gebruikt door bezoekers van het mysterieuze monument, dat vermoedelijk dienst deed bij begrafenisriten en ceremonies. De huizen zouden dateren uit 2.600-2.500 voor Christus.
De archeologen van de universiteit van Sheffield hebben tot nu toe acht huizen blootgelegd, waar ze naast heel veel afval ook resten aantroffen van bedden en houten kasten. De woningen met een oppervlakte van vijf vierkante meter waren opgetrokken uit hout en klei.
Volgens de onderzoekers was de plek mogelijk maar een deel van het jaar bewoond, omdat veel activiteiten bij Stonehenge een seizoenskarakter hadden, met enorme 'festivals' in het midden van de winter. De braspartijen die daarbij hoorden verklaren de exorbitante hoeveelheden halfafgekloven dierenbotten die in het dorp zijn aangetroffen.
Bij Durrington zijn al in 1967 de resten opgegraven van een neolithische houten replica van Stonehenge. Maar wijst de stenen Stonehenge naar de zonsondergang van de winterse zonnewende, de houten versie is georiënteerd naar de zonsopgang op die dag, hetgeen de theorie steunt dat de twee plekken aanvullende religieuze functies in hetzelfde feest hebben vervuld.
Onderzoeksleider Mike Parker Pearson denkt dat Durrington tijdens de midwinterfeesten werd gebruikt voor begrafenisriten, waarbij lichamen via de naburige rivier de Avon naar het hiernamaals werden gestuurd. Stonehenge, waar de as van zeker 250 lichamen is gevonden, zou daarbij hebben gefungeerd als monument en laatste rustplaats van belangrijke doden. (Bron: Elsevier)
Romeinse
grensweg ontdekt bij Houten
Resten van een verharde weg die waarschijnlijk stamt uit de Romeinse tijd zijn onlangs gevonden in de Utrechtse gemeente Houten. De weg werd ontdekt bij verkennend archeologisch onderzoek naast de spoorlijn tussen Utrecht en Geldermalsen.
Het nu aangetroffen stuk weg vormde de verbinding tussen fort Fectio (Vechten) en het fort Traiectum (Utrecht). Dat meldt de Digitale Gemeente Houten donderdag.
De militaire weg maakte deel uit van de Romeinse rijksgrens, die vanaf de eerste eeuw na Christus de scheiding tussen het Romeinse rijk en het vrije Germanië vormde. Langs de Rijn bouwden de Romeinen vanaf de eerste eeuw op strategische plaatsen verdedigingsforten, verbonden door een doorgaande weg. Van oude Romeinse wegenkaarten is bekend waar die grensweg ongeveer moet hebben gelegen. De weg was van grote strategische betekenis om snel troepen te kunnen verplaatsen of berichten te versturen.
De grensweg, ook wel Limes genoemd, staat op de nominatie om door Unesco te worden aangewezen als Werelderfgoedmonument. Overblijfselen van de weg zijn in Nederland alleen teruggevonden in Valkenburg (ZH), bij Alphen aan de Rijn en in de wijk Leidsche Rijn bij Utrecht. In de greppels naast de weg en in het zand is aardewerk uit de tijd van de aanleg gevonden.
Onder meer spoorbeheerder ProRail en de Rijksdienst voor Archeologie, Cultuurlandschap en Monumenten hebben besloten het onderzoek dit jaar voort te zetten en af te ronden. De opgraving gaat ongeveer twee tot drie weken duren en richt zich op het verzamelen van meer informatie over de constructie van de verbindingsroute. (Bron: NU.nl)
Meer informatie:
Uitbreiding van het Romeinse Rijk
Romeinse weg bij Houten blootgelegd
Resten van een verharde weg die waarschijnlijk stamt uit de Romeinse tijd zijn onlangs gevonden in de Utrechtse gemeente Houten. De weg werd ontdekt bij verkennend archeologisch onderzoek naast de spoorlijn tussen Utrecht en Geldermalsen.
Het nu aangetroffen stuk weg vormde de verbinding tussen fort Fectio (Vechten) en het fort Traiectum (Utrecht). Dat meldt de Digitale Gemeente Houten donderdag.
De militaire weg maakte deel uit van de Romeinse rijksgrens, die vanaf de eerste eeuw na Christus de scheiding tussen het Romeinse rijk en het vrije Germanië vormde. Langs de Rijn bouwden de Romeinen vanaf de eerste eeuw op strategische plaatsen verdedigingsforten, verbonden door een doorgaande weg. Van oude Romeinse wegenkaarten is bekend waar die grensweg ongeveer moet hebben gelegen. De weg was van grote strategische betekenis om snel troepen te kunnen verplaatsen of berichten te versturen.
De grensweg, ook wel Limes genoemd, staat op de nominatie om door Unesco te worden aangewezen als Werelderfgoedmonument. Overblijfselen van de weg zijn in Nederland alleen teruggevonden in Valkenburg (ZH), bij Alphen aan de Rijn en in de wijk Leidsche Rijn bij Utrecht. In de greppels naast de weg en in het zand is aardewerk uit de tijd van de aanleg gevonden.
Onder meer spoorbeheerder ProRail en de Rijksdienst voor Archeologie, Cultuurlandschap en Monumenten hebben besloten het onderzoek dit jaar voort te zetten en af te ronden. De opgraving gaat ongeveer twee tot drie weken duren en richt zich op het verzamelen van meer informatie over de constructie van de verbindingsroute. (Bron: NU.nl)
Meer informatie:
Uitbreiding van het Romeinse Rijk
Romeinse weg bij Houten blootgelegd